Amasya05, Amasya'nın tarihini, kültürünü, edebiyatını ve şehir hayatını kaynaklara dayanarak anlatan bir kültür sanat dergisidir. Adındaki rakam, şehrin plaka numarasıdır; derginin bağlı olduğu yer de, borçlu olduğu yer de orasıdır. Dergi bugün çevrimiçi bir arşiv olarak yayımlanmakta, her ay basılı düzene uygun bir sayı hâlinde de okura sunulmak üzere hazırlanmaktadır.

Derginin Amacı

Amasya'nın geçmişi, birbirinden kopuk yüzlerce kaynağa dağılmış durumdadır. Pontus krallarından kalan kaya mezarları ile Selçuklu medreseleri arkeoloji ve sanat tarihi yayınlarında, şehzadelerin sancak yılları Osmanlı tarihi çalışmalarında, divan şairlerinin şiirleri tenkitli neşirlerde, mahallelerin ve ailelerin hafızası ise Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar'ın on iki ciltlik Amasya Tarihi gibi eserlerin sayfaları arasında saklıdır. Bu birikimin önemli bir kısmı uzmanların elinde kalmakta, şehrin kendi çocuklarına bile kolayca ulaşamamaktadır.

Amasya05 bu dağınık mirası tek bir çatı altında toplamak, derli toplu ve kaynağı belli bir biçimde gelecek nesillere taşımak için kurulmuştur. Dergide bir yapının, bir şahsiyetin, bir mahallenin ya da bir şiirin hikâyesi okunduğunda, o bilginin nereden geldiği de kaynakçasıyla birlikte görülür.

Günümüz Türkçesiyle Tarih

Amasya'ya dair en değerli metinlerin çoğu Osmanlı Türkçesiyle yazılmıştır. Arapça ve Farsça terkiplerle örülü bu dil, bugünün gençleri için tarihle aralarına çekilmiş bir perde gibidir. Derginin temel ilkelerinden biri, bu perdeyi kaldırmaktır: Amasya Tarihi'nin maddeleri, divan şairlerinin gazelleri ve kasideleri özgün metinleriyle birlikte günümüz Türkçesine aktarılır, ardından açıklama ve araştırma yazılarıyla anlaşılır kılınır. Böylece özgün metin korunur, okur da o metnin ne söylediğini kendi diliyle kavrar.

Gençlerin tarihlerine aracısız ulaşabilmesi, bir şiiri ya da bir vakfiyeyi başkasının yorumuna muhtaç kalmadan okuyabilmesi derginin en çok önem verdiği hedeftir.

Şehzadeler Şehrini Dünyaya Anlatmak

Amasya, Osmanlı Devleti'nin yaklaşık 182 yıl boyunca şehzadelerini yetiştirdiği sancak merkezidir. On iki şehzade burada sancakbeyliği yapmış, bunlardan altısı tahta çıkmıştır. İstanbul'u alarak bir çağı kapatıp yenisini açan II. Mehmed de çocukluğunda Amasya'da bulunmuştur. Şehzadeler bu şehirde lalalarının gözetiminde devlet işlerini öğrenmiş, âlimlerin derslerine katılmış, şairlerle, hattatlarla ve hekimlerle aynı meclislerde yetişmiştir.

Amasya05, bu kenti anlatırken bir imparatorluğun yöneticilerini yetiştiren eğitim düzenini, o düzeni besleyen ilim ve sanat çevresini ve bu çevrenin dayandığı kültürü bütün yönleriyle ortaya koymayı amaçlar. Medresesiyle, şifahanesiyle, hattat ve şair meclisleriyle, vakıflarıyla bir şehir kültürünün nasıl oluştuğunu ve nasıl bir insan yetiştirdiğini Türkiye'deki ve dünyadaki okura kaynaklarıyla anlatmak, derginin varlık sebebidir. Bu yüzden dergideki her yazı Türkçe ve İngilizce olarak yayımlanır.

Aylık Sayılar ve Dağıtım Hedefi

Çevrimiçi arşivde biriken çalışmaların her ay seçilip düzenlenerek PDF biçiminde süreli bir sayı olarak yayımlanması hedeflenmektedir. Bu sayıların, dünyadaki bütün ülkelerin diplomatik temsilciliklerine ulaştırılması amaçlanmaktadır. Hedef yalnız Türkiye'nin yurt dışındaki temsilcilikleriyle sınırlı değildir; Kanada'daki Özbekistan Büyükelçiliği ya da Japonya'daki Brezilya Büyükelçiliği gibi, her ülkenin dünyanın neresinde olursa olsun açtığı büyükelçilik, başkonsolosluk ve diğer dış temsilcilikler bu dağıtımın kapsamındadır. Sayıların ayrıca yurt içindeki ve yurt dışındaki üniversitelerin bütün fakültelerine ve akademik kadrolarına gönderilmesi planlanmaktadır. Böylece Amasya'nın tarihi ve kültürü, bir kentin tanıtımının ötesinde, dünyanın dört bir yanındaki diplomatik çevrelere, akademik kurumlara ve kültür kurumlarına kaynak niteliğinde bir yayın olarak sunulacaktır.

Yayın Anlayışı

Dergide yer alan bilgiler kaynağa dayanır; doğrulanamayan rivayetler rivayet olarak, kaynaklar arasındaki çelişkiler çelişki olarak yazılır. Kullanılan eserler her yazının sonundaki Kaynakçada gösterilir. Yazılar Amasya05 Yayın Kurulu tarafından hazırlanır; yayın editörü Mevlüt Erdem Öztürk'tür. Kaynak seçimi, düzeltme usulü ve iletişim bilgileri Yayın İlkeleri sayfasında ayrıntılı olarak açıklanmıştır.