Amasyalı halk ozanları, saz şairleri ve âşıklar: hayatları, kaynaklarda kalan şiirleri ve destanları.
Pîrî Baba Tekkesi'ndeki çekişmeyi bitirmek için 1781'de Hacı Bektaş Ocağı'ndan Merzifon'a gelen Kırşehirli şair şeyh, 28 yıl babalık edip iki halife yetiştirdi.
Sipahilikten Tokat voyvodalığına uzanan bir memuriyet hayatı süren Sâbâyî Ahmed Çelebi, XVII. yüzyıl Amasya meclislerinde kalem şairleriyle yarışan nükteci bir saz şairiydi.
Cafer-i Sadık yoluna bağlılığı anlatan Caferî mahlası, Gümüşhacıköy üzerine bir kitaba dayanan Gaziler Ovacığı âşık listesinde geçer; başka kaydı bulunamamıştır.
Amasya'nın Gaziler Ovacığı âşıkları arasında adı sayılan Turab Ali: adı Gümüşhacıköy üzerine bir kitaba dayanan listede geçer, başka bir kaydına ulaşılamamıştır.
Keçiköylü Kul Hüseyin'in mürşidi olarak anılan Hızır Sersem Baba: yörenin bir ulusu mu, kişileştirilmiş Hızır mı; Karatepe'deki türbe ve kaynakların durumu.
Merzifonlu Alevî âşığı Gulamî: hakkında bilinen sınırlı bilgiler, Hacı Bektaş çelebisi Cemalettin Efendi'ye yazdığı "Cemal Efendim" deyişi ve Sivaslı adaşı.
Merzifon yöresinde yaşamış Alevî-Bektaşî âşığı Esrarî: Feyzullah ve Cemalettin çelebilere bağlılığı, cönklerde kalan iki deyişi ve 1915 tarihli "Gidiyor".
Çorum Karahisarlı Alevî âşığı Derviş Edna (1878-1928): Merzifonlu Kul Fakir'e bağlılığı, menkıbeleri, Akkubbe türbesi ve derlenen kırk deyişi.
Keçiköylü Alevî âşığı Kul Hüseyin: Hızır Sersem Baba'ya bağlanışı, musahibi İbrahim Derviş menkıbesi, Kul Hüseyin kolu ve derlenen yetmiş üç deyişi.
Yeşilöz köyünden Âşık Mehmet İnan: 1960'ta Âşık Veysel'i ağırladığı meclis, değiştirilen sazlar ve banda alınan Köroğlu'nun Halep Kolu anlatısı.
Harız köyünden Esedî/Rüsvaî mahlaslı halk şairi Ali Cem Akbulut (d. 1978): nefes ve deyiş tarzındaki şiiri, Gaziler Ovacığı âşıklarını derleyen kitapları ve antolojisi.
Merzifon'un Diphacı köyünde yaşayan Yanyatan Ali (1923-1990), Kul Hüseyin kolunun zakiriydi; yöre deyişlerini derledi, bağlama yaptı, Hicabî Derviş'e mahlasını verdi.
Sarımeşe (Efte) köyünde doğup ömrünü Almanya'da tır şoförü olarak geçiren Ozan Fedaî Fedai Koç (1956-2024), gurbette saz çaldı; Azad Eyle'de tarihi ve Amasya'yı söyledi.
Merzifon Cönkü'ndeki bir semainin mahlas bendinde adı Filib diye okunan şair: okumanın belirsizliği, gayrimüslim şair ihtimali ve semainin bendi.
Merzifon Cönkü'nde bir hece şiiri bulunduğu bildirilen Cezbî: cönkteki yeri, mahlasın anlamı ve makalede adına basılan dörtlüğün Bezmî'ninkiyle aynı oluşu.
Merzifon Cönkü'nde aruzla yazılmış tek bir gazeli bulunan Âşık Mustafa: cönkteki yeri, makaledeki hece-aruz tutarsızlığı ve gazelin ilk iki beyti.
Merzifon Cönkü'nde tek bir koşması bulunan Mahsûnî: cönkteki yeri, Amasya ile bağı, mahlasın Mahzûnî olarak da okunabilmesi ve koşmasının ilk dörtlüğü.
Merzifon Cönkü'nde beş koşması bulunan Fethî: Merzifonlu güzel Gülfadik'e seslenen yerel şair, cönkü tertip ettiği düşüncesi ve aynı mahlaslı şairler.
Merzifon Cönkü'nde iki koşması bulunan Gedâyî: Erzurumlu Emrah'ın çırağı Tokatlı Gedâî ihtimali, Amasya ile bağı ve koşmalarının ilk dörtlükleri.
Merzifon Cönkü'nde bir müseddes ve bir koşması bulunan Bezmî: Çankırılı Âşık Bezmî ihtimali, Hüsameddin'deki Merzifonlu ve Amasyalı Bezmîler ve şiirleri.
Merzifon Cönkü'nde tek bir gazeliyle yer alan Feyzî: cönkteki yeri, Amasya ile zayıf bağı, kimliğinin neden belirlenemediği ve gazelin ilk beyti.
Yöre anlatılarına göre XVIII-XIX. yüzyılda Merzifon'un Harız köyünde yaşayan çoban âşık Kul Hasan: kadıya karşı tavrı, yitirdiği beş çocuğu ve üç deyişi.
Hacıbektaş'ta Feyzullah ve Cemaleddin çelebilere hizmet edip 1894'te Merzifon'un Harız köyüne yerleşen Bektaşî şairi Sıdkî Baba: hayatı, mahlası ve deyişleri.
Yedi yaşında gözlerini yitiren, Kul Fakır'ı mürşit bilen Dağsaraylı Alevî ereni Biçare Mehmet: hayatı, Gaziler Ovacığı çevresi ve Amasya ile tartışmalı bağı.
Merzifon'un Diphacı köyünde doğan, Doğu cephesinde yaralanıp 1915'te Ankara'da ölen Alevî-Bektaşî âşığı Dervişoğlu Mehmet: hayatı, çevresi ve beş deyişi.
Âşık Dursun'un adı Gaziler Ovacığı âşıklarını sayan Yücel ve Özer-Topal listelerinde geçer; hayatı ve şiirleri hakkında başka bir kayıt bulunamamıştır.
Âşık Engunî'nin adı Dünden Bugüne Gümüşhacıköy kitabındaki Amasyalı âşıklar listesinde geçer; hayatı ve şiirleri hakkında başka bir kayıt bulunamamıştır.
Ardahan'da doğup Hacıbektaş Dergâhı'nda yetişen, 1925'te Merzifon'a yerleşen Âşık Musa Aslan: hayatı, çevresi ve TRT repertuvarına giren dokuz türküsü.
Merzifon Cönkü'nde tek koşmasıyla yer alan Âşık Deli: başka kaynakta adı geçmeyen âşığın kaydı, Deli mahlası, Merzifon'un âşık menzili oluşu ve şiiri.
Merzifon Cönkü'nde sofuyu devrana çağıran tek gazeliyle yer alan Rızâ: tekke şiiri havası, makaledeki tekrar, aynı mahlaslı şairler ve belirsiz kimliği.
Merzifon Cönkü'nde Muharrem matemine dair müseddesiyle yer alan Zahmî: Kerbelâ mersiyesi, makaledeki tekrar, aynı mahlaslı şairler ve belirsiz kimliği.
Merzifon Cönkü'nde tek gazeliyle yer alan Mısrî: mahlasın anlamı, aynı adlı şairler, Niyâzî-i Mısrî ihtimali ve bugün çözülemeyen kimlik sorusu.
Merzifon Cönkü'nde tek semâîsiyle yer alan ve mahlası soru işaretiyle okunan Berkî: aynı adlı Amasyalı Berkî Hasan Çelebi ile ilişkisi ve kimlik sorunu.
Merzifon Cönkü'nde tek dîvânîsiyle yer alan Serbesî: başka kaynakta adı geçmeyen şairin bilinen tek kaydı, kimlik sorunu ve Yakup ile Yusuf'u anan şiiri.
Merzifon Cönkü'nde tek koşması kalan Sürûrî: cönkteki kaydı, Gelibolulu Sürûrî, Amasyalı Sürûrîler ve Silleli Sürûrî ile ilişkisi ve koşmasının ilk dörtlüğü.
Merzifon Cönkü'nde tek koşması kalan Zihnî: cönkteki kaydı, Bayburtlu Zihnî ve Hüsameddin'in andığı Amasyalı Zihnîlerle ilişkisi ve mektup koşması.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.