Amasya, Karadeniz kıyı dağlarıyla İç Anadolu arasındaki geçiş kuşağında yer alır. İlin iklimi bu konumdan ötürü iki bölgenin özelliklerini birlikte taşır; kentin kurulduğu Yeşilırmak vadisi ise çevresine göre daha ılık bir mikroklimaya sahiptir. İl toprakları Akdağ'ın 2.061 metrelik zirvesinden Taşova'daki 160 metrelik vadi tabanına kadar inen basamaklardan oluşur ve dağlar, ovalar, dar kanyonlar kısa mesafelerde birbirini izler. Kuzey Anadolu Fayı'nın kolları da bu topraklardan geçer ve ilin deprem tarihini belirler.
Bölümün omurgasını su ve toprak oluşturur. Yeşilırmak'ın Hidrolojisi, Çekerek Irmağı, Kelkit Çayı ve Taşova Kesimi ve Tersakan Çayı ve Suluova Havzası ilin akarsu ağını anlatır. Amasya Ovaları ve Tarım Coğrafyası ile Amasya'nın Toprakları bu suların suladığı Geldingen, Suluova, Merzifon ve Gümüş ovalarını ele alır. Amasya'nın Jeolojisi, Amasya'nın Madenleri ve Yer Altı Kaynakları ve Kuzey Anadolu Fayı ve Amasya'nın Deprem Coğrafyası ise yüzeyin altındaki yapıyı inceler.
Doğal alanlar ve bitki örtüsü de ayrıntılı biçimde işlenmiştir. Heyelanla oluşmuş Boraboy Gölü, Derinöz ve Kız Kayası kanyonları, İnegöl, Akdağ, Borabay ve Sarıçiçek yaylaları ile Hamamözü, Terziköy ve Gözlek kaplıcaları ayrı yazılarda tanıtılır. Amasya'nın Ormanları ve Endemik Bitkileri ilin yüzü aşkın endemik türünü, Amasya Misket Elması ise vadinin en tanınmış ürününü konu edinir. Nüfus, ulaşım ve ekonomiye ayrılan yazılar, bu doğal çerçevenin yerleşme ve geçim düzenine nasıl yansıdığını gösterir.