Amasya civârında İlyâs köyünde medfûn olan Baba İlyâs Horasânîzâde Muhliseddîn Mûsâ Paşa’nın mahdûmudur. 670’de Amasya’da doğdu. Asrı ulemâsından ve hâssaten Babâiyye Tarîkatı’nın pîri olan olan Şemseddîn Ahmed Baba’dan ulûm-ı edebiyye, şer’iyye ve sûfîyyeyi ahz ederek 708’de şeyhinin vefâtıyla Amasya’da Mes’ûdiye zâviyesi şeyhi oldu.
711’de itmâm etdiği “Maârifnâme”si sonunda “Ali Âşık Baba” imzâsı görüldü. Amasya’da on beş yıl kadar zikir ve ibâdet, te’lîf-i âsâr-ı vahdet ile iştigâl ederek be-nâm oldu.
723’de Sivas vâlisi olan Emîr Çobanzâde Timurtaş Bey’in da’veti üzerine Sivas’a gidip vâlî-i müşârün-ileyhin mu’tekad ve müsteşârı oldu. 727’de Sultân Ebû Saîd Bahadır Hân’ın havfından Timurtaş Bey’le beraber Mısır’a gitdi.
Orada Timurtaş’ın katli üzerine bu da diğer refîkleriyle beraber İskenderiye Kalesi’nde hapsedildi. 732’de Melik Nasır Muhammed’in mazhar-ı afvı olduğundan [390] rüfekâsıyla birlikte avdet etdi. Fakat yolda hasta olup Kırşehir’e vüsûlünde tedâvî edilmek üzere orada kaldığı esnâda 733 recebinde vefât etdi.
Fâzıl, gâyet edîb, natûk, kâmil, müteşerri olduğuna “Maârifnâme”si şâhiddir. Şâir olup Divân-ı eş’ârı vardır. Muahharan Kırşehir’de üzerine muazzam bir türbe yapılmıştır. Nazmen “Etvâr-ı Mülûk”u da terceme etmişdir. Mazınne-i kirâmdan bir pîr-i muhterem idi.
Mahdûmu Elvan Çelebi de kibâr-ı meşâyihden olup tercemesi aşağıda gelir. Pederi Muhlis Paşa 703’de Mısır’a gidip Kus şehrinde ikâmet ve 709’da rihlet etmişdir. Bunun da tercemesi aşağıda yazılıdır. Evlâdından Âşık Paşazâde müverrih-i meşhûr Şeyh Ahmed Çelebi İstanbul’da vefât edib ikâmet etdiği yere Âşık Paşa Mahallesi dendi.
Diğer mahdûmu Süleyman Çelebi’dir. Sultân Orhan ricâlinden “Mevlid” sahibi Süleyman Çelebi herhalde bunun mahdûmu olmalıdır. “Mevlid”in dili tamamıyla ve üslubu Âşık Paşa’nın dil ve üslubuna pek benzer. İvaz Paşazâde Süleyman Çelebi’den evvel bu “Mevlid” vardı. [391] , [392]¹⁴⁹