Amasya’da Sultân Bâyezîd imâm-ı evveli Hâfız Halîl Efendi bin Abdüllatîf Efendi bin Hâce Mehmed Efendi’nin oğludur. [84] Birâderi vezîr es-Seyyid Abdülğanî Paşa ile ulemâdan es-Seyyid Mehmed Emîn Efendi’dir. Amasya müftüsü Çorumlu Hâfız Mehmed Efendi’den ulûm-i Arabiyyeyi ve şeyhü’l-kurrâ Cebecizâde Hâfız el-Hâc Halîl Efendi’den ilm-i vücûh-i Kur’âniyeyi ahz u te’allüm etdi.
Pederinin vefâtında Sultân Bâyezîd imâm-ı evveli ve Hâtun Sultân dârü’l-kurrâsı şeyhi oldu. İki def’a hac etdi. Birâderi es-Seyyid Abdülğanî Paşa’nın gönderdiği mebâliğ-i azîmeyi bir yere sarfetmeyerek Sultân Bâyezîd Mektebi’nin karşısında âlî ve kâr-gîr bir kütüphâne yaptırdı. Aldığı ve topladığı kitâbları buraya va’z edib cümlesini ve emlâkini vakfetti.
Kütüphânenin cenûbunda büyük bahçesi olduğu gibi şimâlinde de müselles şeklinde bir bahçesi, kapısı üstünde târihi ve bunları muhît olarak kâr-gîr duvarı var idi. 1169 senesinde vefât edib müselles bahçesinin garbında medfûn idi. 1333 yangınında her tarafı yandığından kitâblar kaldırılmış ve kütüphâne ile bahçeler ve yanında fetvâhâne yıktırılmış, ufak bir eser kalmamıştır.
Mahdûmları es-Seyyid Mehmed Sa’îd, Sa’dullâh, Halîl, [85] Ebûbekir, Abdulalîm, Abdüsselâm Efendiler’dir. Sa’îd ve Sa’dullâh Efendiler kendi hayâtında vefât edib müselles bahçeye defn edilmişlerdi. Es-Seyyid el-Hâc Halîl Efendi Sultân Bâyezîd imâmı olup 1196 ramazânında şehîd edildi.
Emîr İmâm es-Seyyid el-Hâc Abdüllatîf Efendi, âlim, gâyet müttakî, müteşerri’, vakûr, müte’abbid bir zât idi. Hayrât ve sadakâtı bol, hânedân, fukarâ-perver idi. Bir def’a hasbe’l-icâb sabâh namazına yetişemediğinden imâmeti bir misâfir îfâ ve namazdan sonra yoluna devam ettiğini anlayınca peşinden gidip vazîfe-i yevmiyesini misâfire i’tâ ettiği meşhûrdur.