Ayhan Bozkurt'un yirmili yaşlarında yayımladığı ilk şiir kitabı Ömür Ölümün Önsözü, 1995 Rıfat Ilgaz Cide Edebiyat Ödülü'nü kazandı; şiirleri Hişt, Öküz, Gösteri ve Yeni Biçem gibi dergilerde çıktı. 6 Haziran 1971'de Amasya'da doğan Bozkurt, sonraki yıllarda öykü, roman ve anı yazdı, senaryo kaleme aldı, sinema ve televizyonda oyuncu olarak tanındı. Hakkında yayımlanmış bilgi az, var olan kayıtlar da bazı ayrıntılarda birbirini tutmuyor; burada yalnız kamuya açık edebî kayıtlar kullanıldı.

Hayatı

Orta öğrenimini Çorum Atatürk Lisesi'nde tamamladı. Ardından Bursa'da Uludağ Üniversitesi Felsefe Bölümü'ne girdi; Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü bölümü bitirdiğini yazar, biyografi derlemesi Biyografya ise öğrenimini tamamlamadığını söyler. İstanbul'a yerleşince Mimar Sinan Üniversitesi'nde iki yıl model olarak çalıştı. Bu yıllarda Hişt ve Öküz dergilerinin yayın kurullarında yer aldı.

1997'de Güldüşü Tangolar adlı oyunu Mimar Sinan Üniversitesi Oditoryumu'nda sahnelendi. Senaryo yazarlığı da bu dönemin işidir; 2006 yapımı Sağır Oda dizisinin senaryosu ona aittir. 2010'dan sonra kamera önünde daha sık göründü: Kaptan Feza (2010) ve Merhaba Güzel Vatanım (2019) filmlerinde, Şefkat Tepe, Karadayı, Paramparça, Bir Litre Gözyaşı ve Hayaller ve Hayatlar dizilerinde rol aldı. Yaşayan bir yazar olduğu için sayfada özel hayatına dair bilgiye yer verilmemiştir.

Amasya ile Bağı

Bozkurt'u Amasya'ya bağlayan kayıt doğum yeridir: hem Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü hem de Biyografya onu Amasya doğumlu olarak verir, Biyografya'daki kaydın başlığı da aynı adı taşıyan başka kişilerden ayırmak için "Amasyalı" sözünü ekler. Lise öğrenimini komşu ilde, Çorum'da yapması ailenin bir süre oraya taşındığını düşündürür, ancak kaynaklar bunu açıklamaz. Şiirlerinde Amasya'ya ya da çocukluğunun geçtiği yerlere ne ölçüde döndüğü, görülebilen kaynaklardan anlaşılamamaktadır.

Şiiri

Telif notu: Bozkurt'un şiirleri, şair yaşadığı sürece ve ölümünü izleyen yetmiş yıl boyunca telif hakkıyla korunur; bu yüzden hiçbirine ayrı sayfa açılmadı. Bölümde alıntı da yok: görülen kaynaklarda doğrulanabilir bir şiir metni bulunamadı.

İlk kitabın çıkışı küçük bir yankı uyandırdı. Ahmet Ümit, 1996'da Cumhuriyet Kitap'ta "İlk kitabın büyüsü: Genç şair Ayhan Bozkurt Ömür Ölümün Önsözü ile okurunu arıyor" başlıklı bir yazı yayımladı; iki yıl sonra aynı ekte, yine Ümit'in imzasıyla, 28 Numaralı Oda üzerine bir söyleşi çıktı. Bu yazıların metnine ulaşılamadı; varlıkları Bilkent Üniversitesi Kütüphanesi'nin Hüseyin Cöntürk koleksiyonundaki kupür kaydından ve Biyografya'nın kaynakçasından bilinmektedir. Mehmet Çetin'in Tanzimat'tan Bugüne Türk Şiiri Antolojisi'nin dördüncü cildinde de adına yer verildiği aynı kaynakçada belirtilir.

Şiirinin merkezine korkuyu koyar. Deniz Durukan'la 2000'de yaptığı ve "Dünyayı Güzellik Kurtarmayacak" başlığıyla yayımlanan söyleşide şöyle der: "İyi olmanın bir faydası yok. Hep derler ya, dünyayı güzellik kurtaracak. Dünyayı güzellik falan kurtarmayacak. Bu asla karamsar bir düşünce değil." Sözün devamında korkunun, şiddetin, acının ve hüznün, iyilik gibi, hep var olacağını; kendi şiir serüveni bunlara yöneldiği için korkunun bitmesinin onu mutlu etmeyeceğini söyler. Yazmayı bir bedel ödemek olarak gören bu tavır, ilk kitabın adıyla da örtüşür gibidir; ömrü ölümün önsözü sayan bir başlık, söyleşideki sözlerin erken bir özeti olarak okunabilir.

Kitaplarının adları ve sayısı kaynaktan kaynağa değişir. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü şiirde dört kitap sayar: Ömür Ölümün Önsözü (C Yayınları, 1995), 28 Numaralı Oda (Cem, 1998), Şehir Soyuldu (Cem, 1999) ve Al Sana Aşk (Okka, 2002). Biyografya bunlara Sel (1992), İkinci Yürek (1993), Mor Kitap (1997) ve Aşk Bir Deniz Rüyası (1999) adlarını ekler, ilk kitabın tarihini de 1990 olarak verir.

Nesri ve Anıları

2000'lerde ağırlık düzyazıya kaydı. Öykü kitabı Herkes Sevdiğini Öldürür 2006'da çıktı. Bunu üç roman izledi: Everest Yayınları'ndan Barikattaki Çocuk (2012) ile Bütün Aşklar Birbirine Benzer, Biri Hariç (2013), Alfa'dan Aşk Diyorlar Buna (2015). Yayıncı tanıtımı ikinci romanı, günümüz aşklarını ve kadın erkek ilişkilerini iktidarla medya arasındaki kirli oyunlar çevresinde anlatan bir kitap olarak sunar.

Edebiyat tarihine en çok malzeme bırakan kitabı belki de Söz Simyacıları'dır (Everest, 2018). Melih Cevdet Anday, Attilâ İlhan, Ece Ayhan, İlhan Berk, Can Yücel, Fazıl Hüsnü Dağlarca ve Metin Altıok için yazılmış yedi portreden oluşur. Altıok dışındakilerin hepsini tanımış, onlarla görüşmüştür; kitap bu karşılaşmaların gündelik ayrıntılarını, Anday'ın evinde yenen bir yemeği, Ece Ayhan'la geçen hastane günlerini, Dağlarca'nın Kadıköy'ünü anı ile portre arasında bir anlatıya dönüştürür. Kitaptan yapılan bir derlemeye göre Bozkurt, ilk kitabı basılmadan az önce Dağlarca'yla sokakta karşılaşmış, kendini "şairim" diye tanıtınca yaşlı şairden "Ben yüz yaşına gelsem şairim demem kendime" cevabını almıştır; yıllar sonra Kadıköy'deki evinde onu ziyaret ettiğinde Dağlarca ona sinemayla uğraşmasını öğütlemiştir. Ece Ayhan bir ayak rahatsızlığı yüzünden hastanede yatarken ona refakat ettiği de aynı derlemede anlatılır.

Kaynakların Durumu

Bozkurt hakkında bugün erişilebilen iki temel kayıt, 2019'da yayımlanan kısa Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü maddesi ile Biyografya'daki derlemedir; sözlük maddesi de kaynak olarak Biyografya'yı gösterir. İki kayıt üç noktada ayrılır: üniversite öğreniminin tamamlanıp tamamlanmadığı, ilk kitabın yılı (1995 ya da 1990) ve şiir kitaplarının listesi. Ödülün 1995'te verilmesi ve Ahmet Ümit'in kitabı 1996'da "ilk kitap" olarak tanıtması, 1995 tarihini daha güçlü kılar; Biyografya'nın saydığı 1992 ve 1993 tarihli kitaplar başka bir kaynakta görülememiştir. Kitap satış sitelerinde aynı adı taşıyan başka bir yazarın özgeçmişi bu şairin kitaplarıyla birlikte listelenebildiği için o tür sayfalardaki biyografik bilgi burada kullanılmamıştır.

Kronoloji

1971: 6 Haziran'da Amasya'da doğar.

1995: Ömür Ölümün Önsözü ile Rıfat Ilgaz Cide Edebiyat Ödülü'nü alır.

1996: Ahmet Ümit, ilk kitabını Cumhuriyet Kitap'ta tanıtır.

1997: Güldüşü Tangolar adlı oyunu Mimar Sinan Üniversitesi Oditoryumu'nda sahnelenir.

1998: 28 Numaralı Oda yayımlanır.

2006: Öykü kitabı Herkes Sevdiğini Öldürür çıkar; Sağır Oda dizisinin senaryosunu yazar.

2012: İlk romanı Barikattaki Çocuk yayımlanır.

2018: Yedi şair portresinden oluşan Söz Simyacıları yayımlanır.

Kaynakça

Kitaplar

Diğer kaynaklar

  • Deniz Durukan, "Dünyayı Güzellik Kurtarmayacak" (söyleşi), 1 Haziran 2000 (Biyografya aktarımıyla).

Çevrimiçi kaynaklar