Amasya ve Teleferik Fikri

Amasya, Anadolu'da derin ve dar bir "V" vadisinin içine kurulmuş tek büyük şehir olarak anılır. Doğu-batı doğrultusunda uzanan, yer yer iki bin metreye yaklaşan dağların arasından kendine yol açan Yeşilırmak, şehrin bulunduğu yerde Tersakan Çayı ile birleşir ve yüksek tepelerin ortasında geniş bir çanak oluşturur. Çanağın kuzeyinde, sivri külah biçimiyle yükselen kireçtaşı kütlesi Harşena Dağı'dır; kale surları, Pontus krallarının kaya mezarları ve Yalıboyu evleri bu dağın eteğinden nehre doğru basamak basamak iner. Karşı yakada, vadinin güneyinde ise şehre tepeden bakan Ferhat Tepesi yer alır. Şehrin bu iki yüksek noktası arasındaki ilişki, Amasya'nın asıl manzarasını kurar: Harşena'nın ve kaya mezarlarının bütün heybetiyle görülebildiği yer, vadinin karşı yamacıdır.

Böyle bir coğrafyada şehrin yukarıdan seyredilmesi fikri, kendiliğinden bir ulaşım meselesine dönüşür. Ferhat Tepesi uzun yıllardır piknik ve mesire yeri olarak kullanılmış, fakat oraya çıkan nitelikli bir yol hiçbir zaman tam olarak kurulamamıştır. Dar vadide yeni bir karayolu açmak, hem doğal sit niteliğindeki yamaçlara zarar verecek hem de şehir trafiğine yeni bir yük getirecekti. Teleferik, bu iki sorunu birden çözen bir seçenek olarak görüldü: arazide yalnızca birkaç direk ve iki istasyonla iz bırakan, yolcuyu dakikalar içinde vadinin üzerinden geçirerek zirveye taşıyan bir halatlı sistem. Amasya'nın teleferik hikâyesi, bu fikrin yarım asrı aşan bir zaman içinde nasıl tekrar tekrar gündeme geldiğinin, plan ve rakamlarla nasıl biçimlendiğinin hikâyesidir.

Yarım Asırlık Bir Belediye Hayali

Teleferik fikrinin Amasya'daki geçmişi, belgelerden çok yerel hafızaya dayanır. 2022 yazında şehir kent konseyi üyelerine projeyi anlatan dönemin belediye başkanı Mehmet Sarı, 1923'ten bu yana Amasya'da otuz altı belediye başkanının görev yaptığını, 1960'lı yıllardan sonra gelen başkanların hemen hepsinin bir teleferik hayali taşıdığını söylemişti. Bu ifade, fikrin kesin bir başlangıç tarihini vermez, ama teleferiğin Amasya'da birkaç kuşağın gündeminde kalmış bir proje olduğunu açıkça gösterir. Ulaşılabilen kaynaklarda o yıllara ait yazılı bir proje yer almaz; dönemin düşünceleri bugün yalnızca bu tür sözlü aktarımlardan bilinir.

Hayalin kâğıda dökülmesi 2010'lu yıllarda başladı. İlk somut adım bir imar planıydı. Amasya Merkez ilçesinde, birinci derece arkeolojik ve birinci derece doğal sit alanı içinde kalan bölge için hazırlanan "Amasya Kalesi ile Ferhat Dağı arasında Teleferik Projesi" ile Amasya Kalesi "Tünel Projesi"ni birlikte kapsayan koruma amaçlı nazım ve uygulama imar planları, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 1 Temmuz 2016'da onaylandı ve 29 Temmuz 2016'da otuz gün süreyle askıya çıkarıldı. Bu ilk planda hattın iki ucu, şehrin iki simgesi olan kale ile Ferhat Dağı olarak tanımlanmıştı. Aynı planın bir tünel projesini de içermesi rastlantı sayılmaz; Harşena Dağı'nın altından geçirilecek karayolu tüneli ile teleferik, o yıllarda belediyenin şehri yeniden düzenleme tasavvurunun iki parçası olarak düşünülüyordu.

Burada bir ad karışıklığına dikkat çekmek gerekir. Harşena Dağı'nın altından geçerek Nergiz Mahallesi'ni Kurşunlu Mahallesi'ndeki kavşağa bağlayan yaklaşık bir kilometrelik karayolu tüneline de Ferhat Tüneli adı verilmiştir. Belediye bu adı, Şirin'e olan aşkı için dağları delen Ferhat'tan esinlenerek koyduğunu açıklamıştır. Tünel, teleferikle aynı plan dosyasında yer alsa da ayrı bir yapıdır; maliyeti yaklaşık 35 milyon lira olarak açıklanmış, açılışı için temelini atan Başbakan Binali Yıldırım'ın gelmesi duyurulmuştu. Ocak 2017'de dönemin belediye başkanı Cafer Özdemir, tünelin yılın ortalarında hizmete girebileceğini anlatırken teleferik projesi için de çalışmaların sürdüğünü belirtiyordu.

Ferhat Tepesi ve Adının Kaynağı

Teleferiğin varış noktası olan tepe, adını Amasya'nın en bilinen halk hikâyesinden alır. Anlatıya göre Ferhat, köşkler ve saraylar süsleyen genç bir nakkaştır. Amasya sultanı Mehmene Banu'nun kız kardeşi Şirin için yapılan köşkün nakışlarını işlerken Şirin'i görür ve iki genç birbirine sevdalanır. Ferhat, Şirin'i istetince sultan kız kardeşini vermek istemez ve olmayacak bir şart koşar: su sıkıntısı çeken şehre, uzaktaki Elma Dağı'ndan su getirilecektir. Ferhat eline külüngü alıp kayaları yarmaya koyulur. Kanal tamamlanmak üzereyken sultanın gönderdiği yaşlı bir kadın, Şirin'in öldüğü haberini getirir ve yanında Şirin'in helvasını getirdiğini söyler. Ferhat külüngü havaya fırlatır, külünk başına düşer ve orada can verir. Haberi alan Şirin de kayalıklara koşar, Ferhat'ı cansız bulunca kendini aşağı bırakır. İki sevgili öldükleri yerde yan yana gömülür; her bahar mezarlarında açan iki gülün kavuşmasını aralarında biten bir karaçalının engellediği anlatılır.

Efsanenin mekâna bağlandığı yer, Ferhat Dağı'nın eteklerinde izlenen eski su kanalıdır. Ferhat Su Kanalı diye bilinen bu yapı, gerçekte Geç Hellenistik ya da Erken Roma dönemine aittir. Antik Amasya'nın su ihtiyacını karşılamak için kayalar oyularak, tüneller açılarak, yer yer duvar örülerek ve arazinin eğimine uygun bir terazi sistemiyle yapılmış, yaklaşık altı kilometre uzunluğunda bir kanaldır. Ferhatarası mevkiinde, karayoluna paralel uzanan iki kilometrelik bölümü bugün de dışarıdan rahatça izlenebilir. Kanalın dağın eteğinde bulunması, halk hikâyesinin bu taş işçiliğini Ferhat'ın külüngüne bağlamasına yol açmış, tepe de adını bu anlatıdan almıştır. Teleferik projelerinde zirvedeki düzenlemeye bir "Ferhat ile Şirin tanıtım alanı" eklenmesi, hattın bu hikâyeyle bağını ziyaretçiye de taşıma isteğinden kaynaklanır.

Kalkınma Ajansı Desteği ve İlk İhale Girişimi

Projenin ekonomik zemini, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle hazırlandı. Temmuz 2018'de Amasya Belediyesi ile ajans arasında, turizm altyapı programı çerçevesinde iki sözleşme imzalandı: biri "21. Yüzyılda Yavuz Selim Meydanı Düzenlemesi Projesi", diğeri "Amasya Ferhat Tepesi Teleferik ve Doğal Yaşam Alanı Projesi"nin fizibilite çalışmasıydı. İmzaları Belediye Başkanı Cafer Özdemir ile ajansın genel sekreteri Mevlüt Özen attı. Özen, aynı program kapsamında Amasya, Samsun, Çorum ve Tokat'ta otuz üç projeyle kırk milyon liralık bir yatırımın gerçekleşeceğini açıklamıştı.

Aynı yaz teleferiğin ilk ihalesi de duyuruldu. Bu aşamada hat, şehir merkezi ile Ferhat Tepesi arasında 1.488 metre uzunluğunda tasarlanmıştı. Tesisin yatırımcı tarafından yapılması, yirmi beş yıl işletildikten sonra belediyeye devredilmesi şartı öngörülmüş, ihalenin 14 Ağustos 2018 Salı günü belediye meclis salonunda yapılması kararlaştırılmıştı. Bu ihalenin bir sözleşmeyle sonuçlandığına dair bir bilgiye ulaşılamamıştır; projenin sonraki yıllarda yeni bir fizibilite raporu ve farklı bir ihaleyle yeniden ele alınması, ilk girişimin bir yapıma dönüşmediğini düşündürür.

2020 Ön Fizibilite Raporu

Kasım 2020'de Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda "Amasya İli Teleferik Hattı Kurulumu Ön Fizibilite Raporu"nu yayımladı. Rapor, yatırımcılara bir fikir vermek ve ileride yapılacak ayrıntılı çalışmalara altlık oluşturmak amacıyla hazırlanmıştı ve teleferiğin Amasya için ne anlama geldiğini rakamlarla ortaya koyan en kapsamlı belge olma özelliğini korumaktadır. Raporda hattın iki istasyonu açıkça tanımlanır. Alt istasyon, şehir içinde mülkiyeti İl Özel İdaresi'ne ait 3.107 metrekarelik açık otoparkın bulunduğu yerde, Yeşilırmak'ın yanı başında düşünülmüştür. Üst istasyon ise mülkiyeti Hazine'ye ait yaklaşık 250 dekarlık alanla Ferhat Tepesi'ndedir. İstasyonlara "Amasya Durağı" ve "Ferhat Tepesi Durağı" adları verilmiştir.

Raporun tasarladığı hat yaklaşık 1.500 metre uzunluğundadır ve üç direkle geçilmesi planlanmıştır. Varış noktası, şehirden yaklaşık 500 metre yükseklikte bulunan, panoramik manzarası nedeniyle piknik için kullanılan ve ileride doğa sporları ve turizm merkezi olması düşünülen Ferhat Tepesi'dir. Bu ilk taslakta sistem, altmışar kişilik iki araçla, beş dakikalık sefer aralıklarıyla çalışan ve yılda bir milyon yolcu taşıyabilecek bir hat olarak düşünülmüştü. İşletme hızı saatte 18 kilometre, tek yön yolculuk süresi 4 dakika 46 saniye olarak hesaplanmıştı. Günde 1.080 dakikalık, yani on sekiz saatlik bir işletme öngörülüyor, bunun altı saatinin yoğun saat olacağı varsayılıyordu. Bu hesapla hat günde 174, yılda 56 bini aşkın tur yapacaktı. Raporda halatlı sistemin gondol ya da 3S gondol tiplerinden biri olabileceği belirtilir; her iki tipte de bağlantılı bütün parça ve donanımların çift ve birbirinden bağımsız tasarlandığı, uzun açıklıklarda ve kötü hava koşullarında bile yüksek güvenlik sağlandığı vurgulanır.

Yatırımın maliyeti 11 milyon ABD doları olarak öngörülmüştü: bunun bir milyon doları hat ve istasyon inşaatı, on milyon doları teleferik tesisinin mekanik ve elektrik aksamının temini ve montajı içindi. Yapım süresi iki yıl, işletme süresi yirmi beş yıl kabul edilmiş, ilk etapta bir sistem yöneticisi ve bir işletme mühendisi dahil on beş kişinin istihdam edileceği hesaplanmıştı. Tek yön bilet ücretinin iki dolar olacağı ve her yıl yüzde beş artacağı varsayımıyla, yatırımın kendini on dört yılda geri ödeyeceği tahmin ediliyordu. Rapor, halatlı sistemin temel parçalarının, ülkedeki benzer projelerde olduğu gibi, yurt dışındaki üreticilerden temin edilip anahtar teslim kurulacağını öngörür. Bu amaçla İsviçreli Bartholet, Avusturyalı Doppelmayr ve İtalyan Leitner Ropeways firmalarıyla yerinde incelemeler yapıldığı, avan proje ve teknik şartnamelerin hazırlanmasında bu firmaların görüşlerine başvurulduğu belirtilir.

Raporun en dikkat çekici bölümü talep tahminidir. Amasya'da Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı müze ve ören yerlerinin ziyaretçi sayıları incelenmiş, en çok ziyaretçiyi Harşena Kalesi ile Kral Kaya Mezarları'nın aldığı görülmüştür; 2019'da kaleyi 88.516, kaya mezarlarını 81.003 kişi ziyaret etmişti. Kral Kaya Mezarları'nın tur programlarının durak noktası olması, planlanan alt istasyona yakınlığı ve vadinin karşı yakasındaki Ferhat Tepesi panoramasıyla oluşturduğu bütün, buraya gelen ziyaretçilerin Ferhat Tepesi'ni de görmek isteyeceği varsayımına dayanak yapılmıştır. Hesaba turistlerin yanında şehirde yaşayanlar da katılmış; 15–29 yaş grubunun yılda iki buçuk, 30–69 yaş grubunun yılda iki kez tepeye çıkacağı kabul edilmiştir. Bu hesapla hattın ilk işletme yılında yaklaşık 378 bin yolcuya, gidiş-dönüş birlikte 756 bin yolculuk sayısına ulaşacağı, beşinci yılda yolculuk sayısının 793 bini geçeceği öngörülmüştür. Rapor ayrıca Amasya Kalesi'nin aydınlatılmasıyla birlikte, özellikle yaz aylarında akşam saatlerini de kapsayan yeni bir turizm hareketliliği doğacağını değerlendirir.

Raporun çevresel değerlendirmesi kısadır ama önemlidir. Halatlı ulaşım sistemleri Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin listelerinde yer almadığından, bu tür bir yatırım için il müdürlüğünden bir muafiyet yazısı alınmasının yeterli olduğu belirtilir. Ferhat Tepesi'ne çıkan nitelikli bir yol bulunmadığı da ayrıca not edilir; teleferik, böyle bir yolun yapım maliyetini, çevreye etkisini, bakım giderlerini ve trafik kazalarını ortadan kaldıracak bir seçenek olarak sunulur. Raporun genel çerçevesinde Amasya, Türkiye Turizm Stratejisi 2023'te belirlenen on beş marka kentten biri olarak anılır ve teleferiğin kültür turizmine yeni bir faaliyet alanı ekleyerek ziyaretçilerin şehirde daha uzun kalmasına katkı sağlayacağı düşünülür.

Karadeniz'deki Örnekler

Fizibilite raporu, Amasya projesini ülkedeki benzer tesislerle karşılaştırır. Türkiye'nin ilk teleferiği olan Bursa Teleferiği 1963'te kurulmuş, 2014'te Leitner Ropeways tarafından yenilendikten sonra dokuz kilometreyle ülkenin en uzun hattı olmuştur; 2018'de 1,1 milyon yolcuyla rekor kırmış, yolcularının yaklaşık yarısını yabancı ziyaretçiler oluşturmuştur. Amasya'ya en yakın örnek ise Samsun'daki Amisos Tepesi teleferiğidir. 2006'da yapılan bu hat, ülkede yalnızca turistik amaçla kullanılan ilk teleferik olarak anılır. Gondol tipindeki 320 metrelik hat altı araçtan oluşur, ilk dört yılda 1,8 milyon yolcuya ulaşmış ve yıllık ortalaması 500 bini aşmıştır.

Raporun Amasya'ya en çok benzettiği tesis Ordu'daki Boztepe teleferiğidir. 2011'de kurulan bu hat, Amasya ile aynı turizm koridorunda yer alan ve Karadeniz kültür turlarının önemli duraklarından biri olan Ordu'da, şehrin seyir terası işlevini gören Boztepe'ye ulaşım sağlar. Yirmi bir araçtan oluşan 2.350 metrelik hat ortalama sekiz dakikada katedilir ve 2019'da 796 bin yolcu taşımıştır. Raporda Boztepe örneğinde teleferiğin sağladığı faaliyet çeşitliliğinin şehirdeki geceleme sayılarını artırdığı belirtilir; Amasya için beklenen etki de budur. Ferhat Tepesi, tıpkı Boztepe gibi, şehrin bütününü bir bakışta gösteren bir seyir noktasıdır ve teleferiğin değeri, bu noktayı ulaşılabilir kılmasından gelir.

2022 Projesi: Gondol Sistemi ve Zirve Düzenlemesi

Projenin son biçimi 2022'de ortaya çıktı. Bunun öncesinde, 18 Ocak 2021'de Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Orman Genel Müdürlüğü'nün Amasya teşkilatı ile Amasya Belediyesi arasında Ferhat Tepesi'nin B tipi mesire yeri işletme hakkının belediyeye kiralanmasına ilişkin bir sözleşme imzalanmıştı. Böylece tepenin orman alanı içindeki bölümlerinde mesire yeri yönetmeliğine uygun gelir getirici tesisler yapılmasının hukuki zemini kuruldu. Ağustos 2022'de belediye ekipleri, teleferik projesinin uygulanacağı alanı hazır hâle getirdi.

Belediyenin yaptığı açıklamaya göre yeni hat, belediyenin açık otoparkından başlayıp Ferhat Dağı'nın zirvesinde son bulacak ve 1.553 metre uzunluğunda olacaktı. Sistem, 2020 raporundaki iki büyük araçlı taslaktan farklı olarak, gondol tipinde tasarlandı: sekiz kişilik, panoramik görüşlü yirmi iki kabin ve saatte bin kişi taşıma kapasitesi. Gondol sistemlerde kabinler halat üzerinde sürekli dolaştığından, yolcu belirli bir sefer saatini beklemeden istasyona gelip binebilir; bu da yoğun saatlerde bekleme sürelerini azaltır. Hattın maliyeti yaklaşık 7 milyon avro, o günkü kurla 130 milyon lira olarak tahmin edilmiş, zirvedeki mesire yeri ve sosyal donatı alanları için de ayrıca yaklaşık 100 milyon liralık bir bütçe hedeflenmişti.

Zirvede 380 dönümlük bir alanın düzenlenmesi planlandı. Projede Ferhat ile Şirin tanıtım alanı, araç yolu, büfeler, amfitiyatro, çocuk oyun alanları, ibadethane ve kameriyeler, kır lokantası ve kır kahvesi, manzara seyir terasları, otopark, süs havuzları ve yaya gezinti yolları yer alıyordu. Bu düzenlemeyle tepe, yalnızca manzara için çıkılıp inilen bir nokta olmaktan çıkacak, içinde bütün bir gün geçirilebilecek bir dinlenme ve gezi alanına dönüşecekti. 2020 raporunun teleferiği Ferhat Tepesi'nin rekreasyon projesinin tamamlayıcısı olarak görmesi de bu bütünlükten kaynaklanır: hat, zirvedeki tesislere ulaşımı, tesisler de hattın yolcusunu sağlayacaktı.

Mehmet Sarı, 27 Ağustos 2022'de kent konseyi üyelerine yaptığı sunumda hattın temelinin yakında atılacağını ve teleferiğin 12 Haziran 2023'te hizmete açılmasının hedeflendiğini açıkladı. "Amasya yeniden bir Amasya daha olacak. Biz Amasya'yı hem turizmle hem de parayla tanıştıracağız" sözleri, projeye yüklenen ekonomik beklentiyi özetliyordu. Bu açıklamada yer alan 380 dönüm ile 2020 raporundaki 250 dekarlık Hazine arazisi arasındaki fark, zirvede düzenlenecek alanın genişletildiğini ya da farklı mülkiyetteki parsellerin hesaba katıldığını gösterir; resmi bir açıklama bu farkı ayrıca izah etmemiştir.

2022 İhalesi ve İşletme Modeli

Projenin ihale ilanı Ekim 2022'de yayımlandı. İhalenin konusu, "1 adet teleferik tesisi ve sosyal tesislerin yapımı ile 29 yıl işletilmesi işi" olarak tanımlanmıştı. Kapsamında, Orman Genel Müdürlüğü ile yapılan 2021 sözleşmesine dahil bölmelerde mesire yeri yönetmeliğine uygun gelir getirici tesisler, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kesin izniyle 8.594 metrekarelik bir alanda kurulacak teleferik tesisi ve alt istasyon çevresinde otopark, günübirlik ve ticari tesisler bulunuyordu. Yüklenici bütün bu tesisleri yapacak, yapım süresi dahil yirmi dokuz yıl işletecek ve süre sonunda hepsini Amasya Belediyesi'ne devredecekti. Bu, kamu kaynağı harcanmadan yatırımcının sermayesiyle yapılan ve işletme gelirleriyle geri ödenen bir modeldir; 2018 ihalesindeki yirmi beş yıllık süre, bu kez yapım dönemini de içine alacak biçimde yirmi dokuz yıla çıkarılmıştı.

İhale, Devlet İhale Kanunu'nun kapalı teklif usulüne göre, 27 Ekim 2022 Perşembe günü saat 10.15'te belediye meclis salonunda yapılacaktı; isteklilerin dosyalarını aynı sabah saat 09.00'a kadar teslim etmeleri gerekiyordu. İhalenin sonucu ve bir yükleniciyle sözleşme imzalanıp imzalanmadığı, ulaşılabilen kaynaklarda yer almamaktadır. 12 Haziran 2023 için verilen açılış hedefinin tutturulduğunu gösteren bir haber de bulunamamıştır. Bu satırların yazıldığı sırada Amasya teleferiğinin işletmeye açıldığına dair resmi bir duyuruya rastlanmamıştır; hat, şimdilik planları, raporları ve ihale belgeleriyle bilinen bir proje olarak durmaktadır.

Rakamların Değişimi

Projenin farklı evrelerinde açıklanan rakamlar birbirini tutmaz ve bu farklar, hattın zaman içinde nasıl yeniden tasarlandığını gösterir. 2018 ihalesinde hat 1.488 metre, 2020 fizibilite raporunda yaklaşık 1.500 metre, 2022 projesinde ise 1.553 metre olarak verilmiştir. Bu küçük uzunluk farkları büyük ihtimalle istasyonların yerinin ve güzergâhın kesinleşmesiyle ilgilidir. İlk imar planında hattın kale ile Ferhat Dağı arasında tanımlanması, sonraki belgelerde ise alt istasyonun nehir kıyısındaki otopark alanına alınması da güzergâhın değiştiğini düşündürür; bu değişikliğin gerekçesini açıklayan bir belgeye ulaşılamamıştır.

Sistem tipi de değişmiştir. 2020 raporu altmışar kişilik iki büyük araçlı bir düzenden ve yılda bir milyon yolcu kapasitesinden söz ederken, 2022 projesi sekiz kişilik yirmi iki kabinli, saatte bin kişi taşıyan bir gondol sistemi öngörür. İşletme süresi 2018'de yirmi beş yıl, 2020 raporunda yine yirmi beş yıl artı iki yıllık yapım dönemi, 2022 ihalesinde ise yapım dahil yirmi dokuz yıl olarak belirlenmiştir. Maliyet tahminleri de farklı para birimleriyle verilmiştir: 2020'de 11 milyon dolar, 2022'de yaklaşık 7 milyon avro. Bu iki rakamın kapsamı aynı değildir; ilki istasyonlar dahil bütün hat yatırımını, ikincisi ise belediyenin açıkladığı teleferik maliyetini ifade eder ve zirvedeki tesisler ayrıca hesaplanmıştır.

Ferhat Tepesi'nden Görünen Şehir

Teleferik projesinin bütün gerekçeleri sonunda tek bir manzaraya dayanır. Ferhat Tepesi'nden bakıldığında Amasya vadisi bütünüyle göz önüne serilir: Yeşilırmak'ın şehrin ortasından geçen kıvrımları, Hatuniye Mahallesi'nin nehre dizilmiş ahşap Yalıboyu evleri, Harşena'nın yamacına oyulmuş Pontus kral kaya mezarları ve dağın tepesindeki kale surları tek bir kadrajda buluşur. Kaya mezarları güneye baktığından, onları cepheden ve bütün dizilişiyle görmenin en iyi yolu karşı yamaçtan bakmaktır. Fizibilite raporunun Kral Kaya Mezarları ile Ferhat Tepesi'ni birbirini tamamlayan iki durak olarak görmesi de bu yüzdendir.

Tepenin en etkileyici olduğu saatler ikindi ve gün batımıdır. Akşamüstü güneşi Harşena'nın kireçtaşı kayalıklarını turuncuya boyar, kaya mezarlarının gölgeleri derinleşir. Kale ve Yalıboyu ışıklandırıldıktan sonra şehrin gece görünümü de ayrı bir seyirliktir; 2020 raporunun kale aydınlatmasıyla birlikte akşam turizminin canlanacağını öngörmesi bu manzaraya dayanır. Tepede hava şehrin içine göre daha serin olduğundan, yaz akşamlarında bile yanında bir hırka bulundurmak yerinde olur. Vadinin bütününü fotoğraflamak isteyenler için geniş açılı bir objektif, nehrin iki yakasını ve Harşena'yı aynı karede toplamaya yardım eder. Teleferik yapıldığında aynı manzara, vadinin üzerinden geçen beş dakikaya yakın bir yolculuğun sonunda, yolculuğun kendisiyle birlikte görülebilecektir.

Kronoloji

1960'lar: Yerel anlatıya göre Amasya belediye başkanlarının teleferik fikri bu dönemden itibaren gündeme gelir.

1 Temmuz 2016: Amasya Kalesi ile Ferhat Dağı arasındaki teleferik projesini ve kale tünel projesini kapsayan koruma amaçlı imar planları Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca onaylanır; plan 29 Temmuz 2016'da askıya çıkar.

Ocak 2017: Belediye Başkanı Cafer Özdemir, Ferhat Tüneli'nin son aşamaya geldiğini ve teleferik projesi için çalışmaların sürdüğünü açıklar.

Temmuz 2018: Amasya Belediyesi ile Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı arasında Ferhat Tepesi Teleferik ve Doğal Yaşam Alanı Projesi'nin fizibilite sözleşmesi imzalanır.

14 Ağustos 2018: 1.488 metrelik, yirmi beş yıl işletilip devredilecek teleferiğin ihale tarihi olarak ilan edilir.

Kasım 2020: Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı, Amasya İli Teleferik Hattı Kurulumu Ön Fizibilite Raporu'nu yayımlar (yaklaşık 1.500 metre, 11 milyon dolar, on dört yıllık geri dönüş).

18 Ocak 2021: Orman Genel Müdürlüğü ile Amasya Belediyesi arasında Ferhat Tepesi B tipi mesire yeri işletme hakkı sözleşmesi imzalanır.

Ağustos 2022: Belediye, proje alanını hazırlar; 1.553 metrelik gondol sistemi, yirmi iki kabin ve saatte bin yolcu kapasitesi açıklanır.

27 Ağustos 2022: Mehmet Sarı, kent konseyine projeyi anlatır ve 12 Haziran 2023'ü açılış hedefi olarak verir.

27 Ekim 2022: Teleferik tesisi ve sosyal tesislerin yapımı ile yirmi dokuz yıl işletilmesi işinin ihale tarihi.

Kaynakça

Resmî kaynaklar

Diğer kaynaklar

Çevrimiçi kaynaklar