Âşık Dursun, Merzifon, Suluova ve Gümüşhacıköy'ü içine alan ve yörede Gaziler Ovacığı diye anılan bölgenin âşıklarını sayan listelerde adı geçen bir halk şairidir. Adı üç ayrı çalışmada anılır, ama hiçbirinde hayatına ya da şiirine dair bir bilgi verilmez. Sitedeki Amasya'da âşıklık geleneği yazısında sayılan yöre âşıkları arasında da yer alır.
Adının Geçtiği Kaynaklar
Haluk Yücel, 2018'de Amasya âşıkları üzerine yayımladığı makalede, büyük ölçüde Ali Cem Akbulut'un Gazilerovacığı Âşıkları kitabına dayanarak yörenin âşıklarını anlatır ve "yörede yaşamış ve gönüllerde yer etmiş" âşıklar arasında Kul Fakır, Caferî, Biçare, Abdalî, Fakir Ali, Turab Ali ve Fukara Derviş'ten sonra "Aşık Dursun"u da sayar. Yücel'in 2021'de Merzifonlu Âşık Musa Aslan üzerine yayımladığı çalışmanın özetinde de Âşık Dursun, bölgede yaşamış önemli şahsiyetler arasında Biçare, Turab Ali, Fukara Derviş, Dervişoğlu ve Kul Hüseyin ile birlikte anılır.
Üçüncü kaynak başka bir yoldan gelir. Şerife Özer ile Mustafa Topal, Gümüşhacıköylü Âşık Özlemî üzerine 2021'de yayımladıkları makalede, A. Ankaralı, S. Cin ve A. G. Tuncay'ın Dünden Bugüne Gümüşhacıköy (2000) kitabına dayanarak en çok tanınan Amasyalı âşıkları sayar; Âşık Dursun bu listede Âşık Engunî ile Dervişoğlu arasında yer alır. Aynı liste Fatih Çelebi'nin Kul Fakir üzerine 2026'da yayımlanan çalışmasında da tekrarlanır.
Kaynakların Durumu
Âşık Dursun'un adı Akbulut'un Gazilerovacığı Âşıkları kitabına dayanan listelerde ve Dünden Bugüne Gümüşhacıköy kitabındaki âşık listesinde geçer; başka kayıt bulunamamıştır. Adının iki bağımsız kaynakta geçmesi, yörede tanınmış bir âşık olduğunu düşündürür; Akbulut'un kitabında hakkında bir madde bulunması da muhtemeldir, ancak bu kitaba ulaşılamamıştır. Asıl adı, soyadı, köyü, yaşadığı dönem ve ustası bilinmemektedir. "Dursun" yaygın bir erkek adıdır ve mahlas olduğuna dair bir işaret yoktur; bu yüzden aynı adı taşıyan başka âşıklarla karıştırılmaması gerekir. Şiirlerine ulaşılamamıştır ve ölüm tarihi bilinmediği için şiirlerinin telif durumu da belirlenemez.
Kaynakça
Akademik çalışmalar
- Haluk Yücel, "Türk Halk Müziğinde Âşıklık Geleneği: Amasya Âşıkları", TURAN-SAM Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi, 10(39), 2018, s. 256. https://www.turansam.org/TURAN-SAM_39.pdf
- Haluk Yücel, "Merzifonlu Âşık Musa Aslan Türkülerinin Müzikal Analizi", Sosyal Bilimler Dergisi / The Journal of Social Sciences, 8(53), 2021, s. 31-56. https://sobider.com/files/sobider_makaleler/6399117e-ec1c-4d60-a836-1d355be50f24.pdf
- Şerife Özer, Mustafa Topal, "Âşıklık Geleneği ve Geleneğin Çerağlarından Amasyalı Âşık Özlemî", Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 14(34), 2021, s. 652-665. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1305244
Kitaplar
- Fatih Çelebi, "Âşıklık Geleneğinin Temsilcilerinden Kul Fakir'in Eserlerinde 'Dost' Kavramı", Evrim Çağlayan (ed.), Kültür ve Güzel Sanatlar, Karabük: Karabük Üniversitesi Yayınları, 2026, s. 3-4. https://kutuphane.karabuk.edu.tr/yuklenen/dosyalar/1263062026150047.pdf
- A. Ankaralı, S. Cin, A. G. Tuncay, Dünden Bugüne Gümüşhacıköy, Gümüşhacıköy: Ticaret ve Sanayi Odası, 2000 (Özer-Topal 2021 aktarımıyla).
- Ali Cem Akbulut, Gazilerovacığı Âşıkları, İstanbul: KaraMavi Yayınları, 2010 (Yücel 2018 aktarımıyla).
Çevrimiçi kaynaklar