Muharriri
İstanbul Evkaf Müdîriyetinde Kuyûd-ı Vakfiye-i Arabî mütercimi
Amasyalı Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn
Her hakkı mahfuzdur
İstanbul – Necm-i İstikbâl Matbaası
1928
Amasya Târihi, işbu dördüncü cildinin tab‘ı husûsunda vatanın ve Büyük Türk Milleti’nin târih irfânına kadar şinâsâne himmetleri sebk eden Amasya Vâlî-i vâlâ-şânı pek muhterem Fâik Bey Efendi Hazretleri’yle riyâset-i celîlelerinde müteşekkil Vilâyet Encümen Dâimiyyesi âzâ-yı kirâmından fezâil-i ilmiyye ve ahlâkiyyesiyle meşhûr Şirvânî Bahâeddîn Efendi Hazretleri’ne ve refîkâ-yı kirâmına arz-ı şükrân eder. [3]
Günümüz Türkçesiyle
Yazarı
İstanbul Evkaf Müdürlüğü'nde Arapça Vakfiye Kayıtları Mütercimi Amasyalı Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn
Her hakkı saklıdır
İstanbul – Necm-i İstikbâl Matbaası
1928
Amasya Tarihi'nin bu dördüncü cildinin basımı konusunda, vatanın ve Büyük Türk Milleti'nin tarih bilgisine karşı değer bilir bir gayret gösteren, yüce şanlı Amasya Valisi çok saygıdeğer Fâik Bey Efendi Hazretleri'ne; onun başkanlığında kurulan Vilâyet Daimî Encümeni'nin değerli üyelerinden, ilim ve ahlâk üstünlükleriyle tanınmış Şirvânî Bahâeddîn Efendi Hazretleri'ne ve kıymetli arkadaşlarına teşekkürlerini sunar.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- muharrir: yazar
- mahfuzdur: saklıdır, korunmuştur
- Kuyûd-ı Vakfiye-i Arabî mütercimi: Arapça yazılmış vakfiye kayıtlarını Türkçeye çeviren memur
- tab‘: basım
- vâlî-i vâlâ-şân: yüksek şanlı vali
- Vilâyet Encümen-i Dâimîsi: vilayet daimî encümeni; valinin başkanlık ettiği, il yönetimine bakan seçilmiş ve atanmış üyelerden kurulu kurul
- âzâ-yı kirâm: değerli üyeler
- fezâil-i ilmiyye ve ahlâkiyye: ilim ve ahlâk üstünlükleri
- refîk: arkadaş
- arz-ı şükrân: teşekkür sunmak
Dördüncü Cildin Basımı
Amasya Tarihi'nin dördüncü cildi 1928 yılında, öncekiler gibi İstanbul'da Necm-i İstikbâl Matbaası'nda basıldı. Hüsameddin'in kitaplarının basımına ilişkin bir incelemede, bu baskıya Amasya Valisi Fâik Bey'in ve vilayet encümeni üyelerinden Şirvanlı Bahaeddin Efendi ile arkadaşlarının destek verdiği belirtilir. Bu sayfa, o desteğe yazarın yazdığı resmî teşekkür notudur. Üçüncü cildin (1927) basımında ise önceki bir Amasya valisi olan Hilmi Bey'in, dönemin Amasya milletvekili İsmail Hakkı Bey'in ve vilayet encümeni üyelerinin katkısı anılmıştır.
Ansiklopedik bilgiye göre yayımlanabilen kısım yalnızca ilk dört cilt ile dördüncü cildin 1935'te basılan "bakiyesi"dir; on iki cilt olarak hazırlanan eserin beşinci cildi kaybolmuş, altıncıdan on ikinciye kadar olan yedi cildi ise yayımlanmak üzere Amasya Belediyesi tarafından satın alınmıştır. Bu sayfanın bulunduğu dördüncü cilt, kaynakların verdiği bilgiye göre Hicrî 1017'den (1608) 1099'a (1688) kadar geçen dönemde Amasya'da yetişen âlimlere, şeyhlere ve şehre gelen valilere, yani Amasya ile ilgili kişilerin hayatına ayrılmıştır.
Şirvânî Adı Neyi Anlatır
Teşekkür edilen kişinin adındaki "Şirvânî", Azerbaycan'ın Şirvan bölgesine bağlılığı gösterir. Bu bölgeden gelen âlimlerin çokluğu ve Kafkasya'nın büyük âlimi İsmail Siraceddin Şirvânî'nin Amasya'da yaşaması yüzünden Amasya'da bu bölgeden gelenlere genel bir ad olarak "Şirvânî" denmiştir. Hüsameddin bu kişilerin hayat hikâyelerini eserinde tek tek yazmıştır. Bahâeddin Efendi'nin hangi aileden geldiğine dair başka bir ayrıntıya rastlanmadı.
Yazar Hakkında
Hüseyin Hüsâmeddin 1869 Kasım'ında Amasya'da Çeribaşı Mahallesi'nde doğmuş, 10 Şubat 1939'da İstanbul'da ölmüştür. Son memuriyeti, bu sayfada da kendini tanıttığı gibi Evkaf Nezareti'nde eski vakfiye kayıtlarının mütercimliğidir. Ansiklopedik değerlendirmelerde eserinin kıymeti vurgulanırken, kaynaklarını çoğunlukla göstermemesinin bilimsel güvenilirliği konusunda tereddütlere yol açtığı da belirtilir.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
Akademik çalışmalar
- "Hüseyin Hüsâmeddin Yasar", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/huseyin-husameddin-yasar
- Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları dergisi, Amasya sayısı, Amasya Tarihi'nin baskılarına ilişkin makale, https://www.amasya.edu.tr/media/qfnjybb2/sosyal-bilimler-arastirmalari-12.pdf
- Metin Hakverdioğlu, "Anadolu'yu Aydınlatan Şirvânîler ve Amasya'daki Şirvânî Şairler", Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (ASOBİD), Amasya Özel Sayısı, Eylül 2022, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2588764