Merzifonludur. Hâce Emîr bin Abdullah et-Tebrîzî⁹⁰ mahdûmudur. Merzifon’da doğup büyüdü. Orada müderris olan fâzıl-ı meşhûr Mevlânâ Şerefeddîn Mehmed bin Mevlânâ Vecîheddîn Ömer Erzincânî’den ulûm-ı Arabiyye ve şer’iyyeyi ahz ü tahsîl etdi.
Ba’dehû Amasya’ya gelip Mevlânâ Hüsâmeddîn Hasan el-Mevlevî’den ulûm-ı edebiyye ve Fârisiyye’yi ahz u ikmâl edib ders-i âm ve müderris-i be-nâm olarak Amasya Hükümdârı Hacı Şâdgeldi Paşa’nın teveccühât-ı mahsûsasını kazandı.
Ancak 783’de Hacı Paşa’nın Sivas hükümdârı Kâdı Burhaneddîn elinde mağdûren vefâtı üzerine hâdis olan münâsebetsiz güft ü gûlardan dolayı Amasya’yı terk edib Bursa’ya gitdi. Orada fezâ’il-i ilmiyyesiyle mütenâsib [282] teveccüh ü hürmet gördü. Orada tedrîs-i ulûm u funûna himmet edib müderris oldu. Edebiyât-ı Arabiyye ve Fârisiyyede yed-i tûlâsı olduğu tebeyyün etdiğinden 788’de nişâncı bulunan “Mevlânâ Müştemil” demekle meşhûr Kemâleddîn Mehmed Çelebi mevki’-i vezâreti ihrâz etdikte bunun yerine nişâncı oldu.
Ancak Yıldırım Sultân Bâyezîd Hân’ın vezîri olan Çandarlızâde Ali Paşa’nın ba’zı ahvâl ü akvâline i’tirâz eylediğinden dolayı müşârün-ileyhin iğbirârını kazandığından 795’de nişâncılıktan azl etdirip sefâretle Mısır’a gönderdi.
Gerek Sultân-ı müşarün-ileyhin ve gerek Ali Paşa’nın ahvâl ü harekâtından muğber olduğundan vezâ’if-i mühimme-i sefâreti hakkıyla îfâ etdikten sonra Mısır’da ikâmet etdi. Câmi-i Ezher’de gâyet fâzılâne ve lisân-ı Arab üzere va’z edib fazlını i’tirâf eden ulemâ-yı Mısrın mazhar-ı ihtirâmı olduğu hâlde 798 senesi cumâdelâhiresinde vefât eyledi.
Allâme Ahmed bin Hacer diyor ki: “Sefer Şâh, âlim, fâzıl, elsine-i selâseye hakkıyla vâkıf, fuhakâ-yı Hânefiyye’den idi.” [283] Mehmed ibnü’l-Cezerî de “İcâzet-nâme”sinde
وبعد فقدعرض علی الولد الفاضل المحصل الذکی اللوذعی األلمعاألر یاألد ب، ي ب، ي شرف الفضالء، جمال األذک اء، ي
لي سلالعلماء، علی پاشا، ولد المرحوم العالمة صفر شاه بن أم ير خجا التبر يزی المحتد البرصوی المنشأ الرومی المولد⁹¹
diyor.
Mahdûmları Alâeddîn Ali Paşa ile Şemseddîn Ahmed Çelebi’dir. Ali Paşa, Bursa’da kalıp tefeyyüz etdi. Şemseddîn Ahmed Çelebi de Merzifon’a avdet edib müderris-i be-nâm oldu. 818’de Amasya’da tanzîm edilen Bâyezîd Paşa’nın vakfiyesine şâhid görüldü.