Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar’ın hayatını vakfettiği,
şehir tarihçiliğinin en son ve en değerli örneklerinden biri
olan Amasya Tarihi, Amasya Üniversitemiz ile Amasya
Belediyemizin gayretli çalışmaları sayesinde bütün ciltleri
ile tam metin olarak ilim âlemine sunulmuştur. Hüseyin
Hüsâmeddîn Yasar’ın tüm Türklük âlemi için temel
kaynaklardan biri olarak ortaya koyduğu, Anadolu’nun kadim
tarihinden Osmanlı’ya; Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzun bir
tarih yolculuğu olan bu eser, aynı zamanda yüzlerce şahsiyetin biyografileri ile tabakat türünün de önemli bir mihenk taşıdır. Yasar’ın titiz şecere takibi ile binlerce şahsiyet hak ettiği yeri bu eserle bulmuştur. Ümerâ, ulemâ, fukahâ, şuarâ ve mutasavvıflar için en temel kaynaklardan biri olan eser, neredeyse tüm sosyal bilimler için ilginç araştırma konuları sunacak genişliğe sahiptir. On iki cillten oluşan eserin beşinci cildinin eksik olduğu bilinmektedir. Eksik olan bu bölüm hariç tüm ciltler üç büyük ciltte toplanarak kolay kullanım imkanı sağlanmıştır.
Amasya Tarihi yaklaşık yüz yıldır akademik bir çalışmayla tam metin olarak yayımlanmayı beklemekteydi. Böyle bir eserin gün yüzüne çıkmasında emeği geçen başta Amasya Belediyemiz olmak üzere, editörlerimiz ve çalışmada emeği geçen tüm akademisyenlerimize teşekkür ederim. Bu titiz çalışma ile Amasya Tarihi ilim dünyasındaki hak ettiği yeri alacaktır. Amasya ve Anadolu tarihine ışık tutan bu nadide çalışmaya Amasya Üniversitesi olarak katkı sunmuş olmak bizleri onurlandırmıştır. Akademik dünyamıza hayırlı olmasını diliyorum.
Amasya Üniversitesi Rektörü
Prof. Dr. Süleyman ELMACI
Günümüz Türkçesiyle
Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar'ın hayatını adadığı, şehir tarihçiliğinin en son ve en değerli örneklerinden biri olan Amasya Tarihi, Amasya Üniversitemiz ile Amasya Belediyemizin gayretli çalışmaları sayesinde bütün ciltleriyle tam metin olarak ilim dünyasına sunulmuştur. Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar'ın bütün Türklük âlemi için temel kaynaklardan biri olarak ortaya koyduğu bu eser, Anadolu'nun çok eski tarihinden Osmanlı'ya, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan uzun bir tarih yolculuğudur; aynı zamanda yüzlerce şahsiyetin biyografisiyle tabakat türünün de önemli bir ölçüsüdür. Yasar'ın titiz soy takibi sayesinde binlerce şahsiyet hak ettiği yeri bu eserde bulmuştur. Emirler, bilginler, fıkıh âlimleri, şairler ve mutasavvıflar için en temel kaynaklardan biri olan eser, neredeyse bütün sosyal bilimler için ilginç araştırma konuları sunacak genişliktedir. On iki ciltten oluşan eserin beşinci cildinin eksik olduğu bilinmektedir. Eksik olan bu bölüm dışında bütün ciltler üç büyük cilt hâlinde toplanarak kolay kullanım imkânı sağlanmıştır.
Amasya Tarihi yaklaşık yüz yıldır akademik bir çalışmayla tam metin olarak yayımlanmayı beklemekteydi. Böyle bir eserin gün ışığına çıkmasında emeği geçen başta Amasya Belediyemiz olmak üzere editörlerimize ve çalışmada emeği geçen bütün akademisyenlerimize teşekkür ederim. Bu titiz çalışmayla Amasya Tarihi ilim dünyasında hak ettiği yeri alacaktır. Amasya ve Anadolu tarihine ışık tutan bu seçkin çalışmaya Amasya Üniversitesi olarak katkı sunmuş olmak bizi onurlandırmıştır. Akademik dünyamıza hayırlı olmasını diliyorum.
Amasya Üniversitesi Rektörü
Prof. Dr. Süleyman Elmacı
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- tabakat: kuşak kuşak, sınıf sınıf kişilerin hayatını anlatan biyografi türü
- mihenk taşı: bir şeyin değerini ölçen ölçüt
- şecere: soy ağacı
- ümerâ: emirler, devlet yöneticileri
- ulemâ: bilginler
- fukahâ: fıkıh bilginleri, dinî hukukçular
- şuarâ: şairler
- nadide: nadir bulunan, seçkin
Tabakat Geleneği ve Eserin Yeri
Rektörün "tabakat türü" derken andığı gelenek, ünlü kişileri meslek ve dönem sırasına göre bir arada anlatan eski biyografi yazımıdır. Köksal'ın bildirisine göre Amasya Tarihi'nin 6-12. ciltleri bu usule uygun yazılmıştır; kişiler elifba sırasıyla verilir, bilginler, devlet adamları, şeyhler, askerler, şairler ve vakıf sahipleri yer alır, aralarında pek çok kadın da bulunur. Bu ciltler birbirinden bağımsız bir eser gibi okunabilir.
Biyografi bölümü, Osman Paşa (Gürcüzâde el-Hâc) maddesiyle ayn harfinde kesilir ve bu sayfa aynı zamanda on iki ciltlik eserin son sayfasıdır. Yazar on birinci cildin başında "şın harfinden sonrasının bütünüyle yandığını" belirtmiştir. Köksal, Ankara'da bir sahaftan aldığı altı defterin bu eksik kısmın kısmen tamamlanmış müsveddeleri olduğunu bildirir; defterlerde yaklaşık 1300 kişinin adı bulunur ve bunların yaklaşık 900'ü hakkında biyografik bilgi vardır.
Beşinci Cildin Durumu
Sunuşta beşinci cildin eksik olduğu söylenir. Ansiklopedi maddesine göre bu cilt kaybolmuştur; 1979'da Amasya Belediyesi'nin satın aldığı nüshada yer almaz. Bir tebliğde beşinci cildin basımı sırasında matbaada çıkan bir yangında zarar gördüğü ve yok olduğu rivayet edilir. Bu rivayetin belgesi gösterilmemiştir, bu yüzden kesin bilgi olarak değil, anlatı olarak anılmalıdır.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
Akademik çalışmalar