Özgün Metin

Cânı bir düşnâmuña virdüm senüñ ey bî-vefâ
Gel ziyân görmezsin andan anı al da ṣuñ baña

Günümüz Türkçesiyle

1. Ey vefasız, canımı senin bir sövgüne karşılık verdim; gel, bu alışverişten zarar görmezsin: canımı al, sövgünü bana uzat.

Edebî ve Tarihî Yorum

Aşk burada bir pazarlık diliyle konuşur. Âşık, sevgilinin bir "düşnâm"ına, yani sövgüsüne, azarına canını vermeye razıdır; ikinci mısrada da bu alışverişi sevgiliye kârlı bir iş olarak sunar: "Ziyân görmezsin", zarar etmezsin. Canı alacak, karşılığında yalnız bir sövgü verecektir. "Al da sun" sözü, bir şeyi alıp karşılığında başkasını uzatmayı anlatan gündelik bir alışveriş ifadesidir.

Divan şiirinde sevgilinin sövgüsü bile âşık için bir lütuftur, çünkü sevgilinin ağzından çıkan her söz âşığa yöneltilmiş bir ilgidir. Ehlî bu bilinen düşünceyi bir ticaret sahnesine dönüştürür ve böylece âşığın bütün varlığı ile sevgilinin en küçük ilgisi arasındaki eşitsizliği gösterir. Beyit Âşık Çelebi'de "Şi'r-i û" başlığıyla, Kınalızâde'de "Diger" ile verilir; Kınalızâde "görmezsen" der. Neşirdeki nüsha farklarına göre S nüshası bu beyti almaz. Beytin "ey bî-vefâ" hitabı, Hüsameddin ile Kınalızâde'nin "Yâre añmışlar beni" beytinde sevgiliye verdikleri sıfatla aynıdır; vefasızlık, Ehlî'nin sevgilisinin en sık anılan özelliğidir.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar