Özgün Metin

Ölçü: 11'li hece ölçüsü (ilk dize 12 hece)

Fedayi'nin her yeri methetmektir huyu
Şehrimiz Amasya Ebemü köyü
Baharda şenlenir dereler suyu
Coşkun coşkun akar seli Dive'nin

Günümüz Türkçesiyle

1. Fedâî'nin huyu her yeri övmektir; şehrimiz Amasya, köyümüz Ebemü'dür. Baharda derelerin suyu şenlenir, Dive'nin seli coşkun coşkun akar.

Edebî ve Tarihî Yorum

Şiirin Yapısı

Dörtlük, divanın 184. sayfasında yer alan bir şiirden alınmıştır ve bugün yalnız Cafer Özdemir'in makalesindeki alıntıyla okunabilmektedir. Dizeler on birli hece ölçüsündedir; yalnız mahlasın geçtiği ilk dize on iki hecelidir. "Huyu, köyü, suyu" kafiyesi ilk üç dizeyi bağlar, dördüncü dize "Dive'nin" sözüyle biter. Bu düzen koşmanın son dörtlüklerinde görülen yapıya uyar ve mahlasın da burada geçmesi, parçanın şiirin son dörtlüğü olduğunu düşündürür; bu bir çıkarımdır. Özdemir alıntılarında yazımı düzelttiğini belirttiği için metnin imlâsı divandakinden farklı olabilir.

Anlam ve Söz Sanatları

Ozan önce kendi huyunu söyler: gördüğü her yeri övmek. Bu ifade, onun gezdiği köy ve kasabaları şiire taşıyan gezgin bir âşık olduğunu doğrular niteliktedir. Ardından bütün bu övgülerin içinde kendi yerini adıyla anar: şehri Amasya, köyü Ebemü. Ebemü, ozanın doğduğu Yassıçal köyünün eski adıdır; Özdemir de doğum yerini "Yassıçal (Ebemü) Köyü" diye kaydeder. Son iki dizede söz bir manzaraya döner. Baharda kabaran dereler ve coşkun akan sel, köyün suyu bol bir yer olduğunu anlatır; "coşkun coşkun" ikilemesi akışın hızını ve sesini duyurur. Dive adının neye karşılık geldiği kaynakta açıklanmaz; köyün yakınındaki bir dere ya da mevki adı olması muhtemeldir.

Özdemir bu dörtlüğü, "Amasya vatan ilimiz" diye başlayan dörtlükle birlikte, ozanın hem ilini hem doğduğu köyü kendi şiirinde andığını göstermek için aktarır. Böylece bu dizeler, Fedâî Baba'nın Amasya'ya bağlılığının en açık belgelerinden biri olur.

Kaynakça

  • Cafer Özdemir, "Hak Âşığı Amasyalı Fedâî Baba ve Tasavvuf Kültürü", Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, 83, 2017, s. 125-148 (dörtlük: s. 127-128). https://dergipark.org.tr/tr/pub/tkhcbva/issue/71937/1157386
  • Abdullah Çelebi, Amasya'lı Fedayi Baba Divanı, İstanbul: Can Yayınları, 1991, s. 184 (Özdemir 2017'den).

Çevrimiçi kaynaklar