Bu ninninin beşikte uyuttuğu çocuk, sözlere bakılırsa, Hz. Peygamber'dir: son iki dize "Nenni Muhammedim nenni" ve "Uyur can Ahmedim nenni" diye seslenir. Hacı Asiye Akbaş'tan derlenen eserler arasında ninni adını taşıyan tek parça budur. Fatih Koca'nın 2015'te yayımladığı listede altıncı sırada "Hicâz Ninni" olarak geçer, notası da makalenin ekinde, 944. sayfada "Hicaz Ninni" başlığıyla basılmıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarının Amasya listesinde bulunmaz
  • Tür: ninni (dinî sözlü)
  • Yöre: Amasya (merkez)
  • Kaynak kişi: mevlidhan Hacı Asiye Akbaş (d. 1951, Çiviköy); okuyuşa Ayşe Candaş katılmıştır
  • Derleyen: nota başlığında Osman Akbaş ve Fatih Koca
  • Notaya alan: Neyzen Eren Köksal, derlemeyi yeniden gözden geçirerek
  • Derleme tarihi: verilmez; Koca'nın Akbaş'la mülakatı 2013 Ramazan Bayramı'nda Amasya'da yapılmıştır
  • Makam: Hicaz
  • Usul ve tempo: 2/4, dörtlük nota = 60
  • Söz ve müzik: anonim ("Güfte-Beste: Anonim")
  • Kaynak yayın: Koca 2015, liste s. 937, nota s. 944
  • Bağlantı: TRT bağlantısı yoktur; Koca'nın makalesi

Sözleri

Biz yoktan var etti
Hak habibine eyler hürmet
Nasip eder bize cennet
Nenni Muahmmedim nenni
Uyur can Ahmedim nenni

Sözler notanın altında bu beş satırla basılmıştır ve yazımları olduğu gibi bırakılmıştır. Hecelenmiş metin iki yerde basılı satırlardan ayrılır: notanın altındaki ilk heceler "Bi-zi yok-tan" diye okunur, dördüncü satırdaki "Muahmmedim" ise hecelerde "Mu-ham-me-dim" olarak yer alır. Basılı satırdaki biçim bir dizgi hatasına benziyor; okunuşu hecelerdeki gibidir.

Günümüz Türkçesiyle: Hak bizi yoktan var etti; sevgilisine, yani Peygamber'e hürmet gösterir ve bize cenneti nasip eder. Uyu Muhammed'im, uyu; canım Ahmed'im uyuyor. "Habib", Arapçada sevgili demektir ve burada Hak'kın sevgilisi olarak Peygamber'i anlatır; Ahmed de onun adlarından biri olarak son dizede Muhammed'in yerine geçer. Nenni, ninninin ağızdaki söylenişidir.

Hikâyesi

Koca, ninninin Akbaş'a kimden ya da hangi meclisten geçtiğini yazmıyor, yakılışına dair bir rivayet de aktarmıyor. Makalede yalnız Akbaş'ın dağarcığını nasıl kullandığına dair genel bir bilgi var: doğum ve ölüm mevlitlerinden asker ve gelin mevlitlerine, hacı uğurlamadan hacı karşılamaya kadar her meclis için ilahilerini ayrı seçermiş. Ninninin bunlardan hangisinde okunduğu belirtilmemiş.

Müzikal Özellikleri

Nota on ölçüdür ve iki parçaya ayrılır. İlk altı ölçü tekrar işaretiyle kapanır; bu bölüm iki kez okunur, birinci geçişte "Bizi yoktan var etti Hak habibine eyler hürmet", ikincisinde "Nasip eder bize cennet, nenni Muhammedim nenni" söylenir. Yedinci ölçüden sonuna kadar tek satır kalır: "Uyur can Ahmedim nenni." Son ölçüdeki işaret, okuyuşun başa dönerek sürdüğünü gösterir. Dörtlük 60'lık ağır bir tempo yazılmıştır ve donanımda bir bemol ile bir diyez vardır; ezgi La sesinde, yarımlık bir notayla durur. Pek çok hece bağlı on altılık nota gruplarına yayılmıştır.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Bilinen tek okuyuş, derlemeye esas olan Asiye Akbaş okuyuşudur; kaydın bugün nerede durduğu yayında geçmiyor. Yücel'in 2018 tarihli makalesindeki tür ve usul tablolarında da "Ninni" adlı, 2/4'lük bir kırık hava kayıtlıdır. Yücel o eserin sözlerini ve kaynağını vermediği için Akbaş'ın okuduğu ninniyle aynı ezgi olup olmadığı anlaşılamıyor. Yöredeki öbür ezgilere toplu bakış Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısındadır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar