Haluk Yücel'in tablolarına giren 89 Amasya türküsü arasında adının içinde tırnak işareti taşıyan tek eser budur: "Kuş Köprü" başının gülleri. Tırnağa alınan söz bir yer adıdır. Amasya'da Yeşilırmak'ın üzerindeki Selçuklu yapısı Kunç Köprü, Künç Köprü ve Kuş Köprü adlarıyla da anılır. Türkünün adı o köprünün başında açan gülleri söyler; ezginin geri kalanından elde yalnız Yücel'in verdiği tür ve usul bilgisi vardır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresi altında kayıtlı değildir
  • Yöre: Amasya
  • Tür: kırık hava (Yücel 2018, Tablo 5, s. 380)
  • Usul: 4/4 (Yücel 2018, Tablo 6, s. 383-384)
  • Makam: belirtilmemiş
  • Kaynak kişi, derleyen, derleme tarihi: verilmemiş
  • Söz ve müzik: anonim
  • Bağlantılar: TRT bağlantısı yok; Yücel 2018

Sözleri

Adın söylediği şudur: Kuş Köprü'nün başındaki güller. Bu söz türkünün ilk dizesi olabilir, ama Yücel tablolarda dizeleri değil başlıkları verdiği için bu da kesin değildir. Amasya künyesiyle çıkmış derlemelerde ne sözlere ne notaya rastlanıyor. Köprünün adı ve tarihçesi için Amasya'nın tarihî köprüleri yazısına bakılabilir; Kuş Köprü adının nereden geldiğine dair bir belge yoktur.

Hikâyesi

Güllerin kimin için, hangi vesileyle köprü başında anıldığını anlatan bir rivayet basılmamış; türkünün nasıl yakıldığı konusunda da kaynaklar bir şey söylemiyor.

Müzikal Özellikleri

Tür tablosunda "Bade koydum fincana" ile "Amasya'nın dağları" arasında duran türkü, usul tablosunda 4/4 sütununda işaretlidir. Bu dört zamanlı ölçü Yücel'in sayımında en kalabalık gruptur: makalenin sonuç bölümü 28 türküyü bu usulde gösterir. Komşu satırdaki Amasya'nın Dağları da tabloda aynı sütunda yer alır. Makam bilgisi makalede yalnız toplu olarak verildiğinden türkünün dizisi bilinmiyor; nota da basılmamış olduğundan ses alanı ve biçim konusunda elde veri yok.

Derlemeler ve Varyantlar

Köprünün adıyla açılan bir başka Amasya türküsü 1943'te plağa alınmıştır. Ankara Devlet Konservatuvarı heyeti 4 Temmuz 1943'te Amasya'da Mustafa Saçlı'dan "Kuşköprünün ufacıkdır taşları" dizesiyle başlayan bir türkü kaydetmiştir; ezgi Kuşköprünün sayfasında anlatılır. Biri köprünün taşlarını, öteki köprü başının güllerini anar. İkisinin aynı türkünün farklı dizeleri mi, aynı yer adını kullanan iki ayrı türkü mü olduğunu gösteren bir kayıt yoktur; Yücel 1943 derlemesine değinmez.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Kuş Köprü'nün güllerini söyleyen bir sesin adı, bir albüm ya da arşiv numarası kayıtlarda geçmiyor. Yücel'in kaynakları arasında TRT repertuvarı, türkü albümleri ve halk ağzı sayılır; bu türkünün hangisinden geldiği yazılmamıştır. Şehrin öbür türkülerini topluca Yeşilırmak'ın Ezgisi ele alıyor.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar