Amasya Târîhi’nin ikinci bâbından birinci faslı, adlarının ilk harfi hemze olanların terâcim-i ahvâlini târîhen mühîm olan cihetleriyle beraber mülahhasan kayd ve tahrîr eder. Bu fasla (Hemze Faslı) denir. Hemzeden sonra gelen hurûf-ı hecâ tertîbi üzere terâcim ü esâmi yazılır. “ve billâhi’l-‘avnü ve’t-tevfîk”
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB
BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 11 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Günümüz Türkçesiyle
Amasya Tarihi'nin ikinci babının birinci faslı, adlarının ilk harfi hemze (elif) olanların hâl tercümelerini, tarihî bakımdan önemli yönleriyle birlikte özetleyerek kaydeder ve yazar. Bu fasla "Hemze Faslı" denir. Hemzeden sonra gelen harflerin sırasına göre tercümeler ve adlar yazılır. "Yardım ve başarı ancak Allah iledir" anlamındaki Arapça ibare.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mülahhasan: özetleyerek, kısaca
- hemze: Arap alfabesinde elif harfiyle gösterilen ilk harf; burada "a" ile başlayan adlar
- terâcim ü esâmi: hâl tercümeleri ve adlar
Bu Fasılda Neler Var
Hemze Faslı, ikinci babın ilk bölümüdür ve kitabın altıncı cildinde yer alır. Bu bölümde Âbâd Bey, Abdâl Sultan, Atabeg, Ece Sultan, Âdem Bey, Âzerî, Arslan Bey gibi adlarla başlayan kişiler sıralanır. Bunların büyük kısmı Amasya çevresinde yaşamış beyler, âlimler, şairler, şeyhler ve yeniçeri ağalarıdır.
Fasıl başlığındaki son cümle, Arapça "ve billâhi'l-avnü ve't-tevfîk" ibaresidir. Bu, eski kitaplarda bir bölüme başlarken Allah'tan yardım ve başarı dilemek için yazılan bir kalıptır. Sonraki faslar aynı yöntemle devam eder.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 11–11. amasya.bel.tr
- "Hüseyin Hüsâmeddin Yasar", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/huseyin-husameddin-yasar