Özgün Metin

Vezin: Feʿilātün feʿilātün feʿilātün feʿilün

Ne ṣabāḥı, ne de aḳşāmı, ne vaḳti bā-ḫayr
Kāfiriñ tanı, süvārı [Arap harfli kelime, okunamadı] maṣdar-ı şerr
[Arap harfli kelime, okunamadı] nāʾil olmadıġın sen de bilirsiñ monşer
[Arap harfli mısra, okunamadı]

Günümüz Türkçesiyle

1. Ne sabahı, ne de akşamı, ne de "hayırlı vakti" (selamı); kâfirin ... (okunamadı) ... şerrin kaynağıdır.

2. (Okunamadı) ... erişemediğini sen de bilirsin, monşer (mon cher, azizim). (Son mısra Arap harfli bir görüntü olarak verilmiş ve okunamamıştır.)

Edebî ve Tarihî Yorum

"Kıt'a-i Latîfe", şaka kıt'ası başlığını taşıyan bu iki beyit, bugün yalnızca yarım okunabilir hâldedir. Tez, bazı kelimeleri ve son mısraı çeviriyazıya aktaramamış, yazmadan alınmış Arap harfli görüntüler olarak vermiştir. Bu görüntülerdeki kelimeler burada da güvenle okunamadığı için metinde okunamadı diye işaretlenmiştir; uydurma bir okuma yapılmamıştır.

Okunabilen kısım şiirin şakasını sezdirmeye yeter. İlk mısra sabah, akşam ve "hayırlı vakit" selamlarını sayar; ikinci mısrada çeviriyazıda "süvârı" diye geçen kelime Fransızca "soir", akşam kelimesini, son beyitteki "monşer" ise Fransızca "mon cher", azizim hitabını akla getirir. Kıt'anın, Fransızca selamlaşma ve konuşma kalıplarını Arap harfleriyle yazıp bunlarla alay eden bir latife olması muhtemeldir; Batı'dan alınan selam ve hitap moduna karşı divanın başka şiirlerinde görülen alaycılık da bu tahmini destekler. Okunamayan kelimeler çözülmeden şiirin tam anlamı kesinleşemez.

Kaynakça

  • Havva Tok Yıldız, Merzifonlu İbrâhîm Cûdî Dîvânı (İnceleme-Metin-Sözlük) [1b-43a], Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2017, s. 127 (şiir no. 180; yazma vr. 43a). http://libra.omu.edu.tr/tezler/116853.pdf

Çevrimiçi kaynaklar