Özgün Metin

Vezin: Feʿilātün feʿilātün feʿilātün feʿilün

Tā ki her sāl ola ḥuccāca mevāḳıf ʿarafāt
Ṣavt-ı lebbeyke ḳarīn zemzeme-i tekbīrāt
Kaʿbe-i kalbiñizi eyleye her sāl ṭavāf
ʿīd-i ḫōş maḳdem-i aḍḥa-yı ʿamīmü'l-berekāt

Günümüz Türkçesiyle

1. Her yıl Arafat hacılara vakfe yeri oldukça, "Lebbeyk" sesine tekbirlerin uğultusu eşlik ettikçe,

2. bereketleri herkese ulaşan, gelişi kutlu Kurban Bayramı her yıl gönlünüzün Kâbe'sini tavaf etsin.

Edebî ve Tarihî Yorum

Bir önceki tebrik burada ikinci kez yazılmıştır; iki metin karşılaştırılınca şairin küçük ama anlamlı değişiklikler yaptığı ortaya çıkar. İlk yazımda bayramlar "ömrünüzün Kâbe'si"ni tavaf ederken, burada "gönlünüzün Kâbe'si"ni tavaf eder. Bu değişiklik, tasavvufta sık tekrarlanan "gönül Allah'ın evidir" düşüncesine yaklaşır: gerçek Kâbe insanın kalbidir.

İlk beyitte de bir ekleme vardır: Lebbeyk sesine bu kez tekbirlerin uğultusu eşlik eder. Kurban Bayramı'nda arefe sabahından bayramın dördüncü gününe kadar getirilen teşrik tekbirleri, bayramın en tanıdık seslerinden biridir. İkinci beyitte bayram adıyla anılır ve "hoş makdem", gelişi kutlu sıfatını alır. Aynı tebriğin iki biçimi, divanın bir şiir defteri gibi tutulduğunu ve şairin gündelik vesilelerle yazdığı küçük metinleri de koruduğunu gösterir.

Kaynakça

  • Zeynep Adıyahşi, Merzifonlu İbrâhîm Cûdî Dîvânı (İnceleme-Metin-Sözlük) [43b-87b], Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2017, s. 126 (şiir no. 284; yazma vr. 83a). http://libra.omu.edu.tr/tezler/116831.pdf

Çevrimiçi kaynaklar