Özgün Metin
Yadında mıdır doğduğun zamanlar
Sen ağlar idin gülerdi âlem
Bir öyle ömür geçir ki olsun
Mevtin sana hande, halka matem
Günümüz Türkçesiyle
1. Doğduğun zamanları hatırlıyor musun? Sen ağlıyordun, dünya gülüyordu.
2. Öyle bir ömür geçir ki ölümün sana gülüş, halka matem olsun.
Edebî ve Tarihî Yorum
Divanda yer almayan bu iki beyit, tezin Ekler bölümüne alınmıştır. Tok Yıldız'ın notuna göre Ekler'deki metinler İbnülemin Mahmud Kemal İnal, Vehbi Cem Aşkun ve İsmail Hakkı Eldem'in eserlerinden, oradaki yazımlarıyla aktarılmıştır; bu yüzden metin divandaki çeviriyazılı şiirlerden farklı olarak sadeleştirilmiş harflerle verilir.
Kıt'a, doğum ile ölüm arasında bir ayna kurar: insan doğarken ağlar, çevresindekiler sevinir; ömrünü öyle yaşamalıdır ki öldüğünde kendisi gülsün, geride kalanlar ağlasın. Bu düşünce Doğu edebiyatlarında farklı biçimlerde dolaşan bilinen bir hikmettir ve kimi zaman Fars şairlerine nispet edilir. Cûdî onu kısa ve sade bir Türkçeyle söyler. Divandaki kendi mezar taşı kitabesinin karamsar tonuyla karşılaştırıldığında, bu kıt'a ölüme iyi yaşanmış bir hayatın sevinciyle bakan daha aydınlık bir yüzü gösterir.
Kaynakça
- Havva Tok Yıldız, Merzifonlu İbrâhîm Cûdî Dîvânı (İnceleme-Metin-Sözlük) [1b-43a], Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2017, s. 180, 182 (Ekler, şiir no. 2). http://libra.omu.edu.tr/tezler/116853.pdf
Çevrimiçi kaynaklar
