Özgün Metin
ای باری خدا باری خدا باری خدا
ای نامتو از قلب و زبان نیست جدا
امروز برحمت بوجود آورد
محروم مکن بنده زرحمت فردا
Bu sayfa için yapılan Latin harfli okuma:
Ey bârî Ḫudâ bârî Ḫudâ bârî Ḫudâ
Ey nâm-ı tu ez ḳalb u zebân nîst cüdâ
İmrûz be-raḥmet be-vücûd âverd(î)
Maḥrûm meken bende zi raḥmet ferdâ
Günümüz Türkçesiyle
1. Ey Yaratan Tanrı, ey Yaratan Tanrı, ey Yaratan Tanrı! Ey adı kalpten de dilden de ayrı olmayan!
2. Bugün (beni) rahmetinle var ettin; yarın da bu kulu rahmetinden mahrum etme.
Edebî ve Tarihî Yorum
Arapça hamd rubaisinin hemen ardından gelen bu dört mısra Farsçadır ve divanın Arapça, Farsça ve Türkçe üç dilde yazıldığına dair İnal'ın sözünü bir kez daha doğrular. İlk mısra "bârî Ḫudâ", yaratıcı Tanrı hitabını üç kez tekrarlar; bu tekrar, dua edenin sesini yükselten bir yakarış ritmi kurar. İkinci mısrada Allah'ın adı kalpten ve dilden hiç ayrılmayan bir ad olarak anılır.
Rubainin düşüncesi bugün ile yarın arasındaki bir karşılığa dayanır. Kul bugün rahmetle var edilmiştir; yarın, yani ahirette, aynı rahmetten mahrum bırakılmamayı ister. Bu, divanın başındaki Türkçe münacatta görülen "kereminden var ettin, var olduktan sonra da lütfuna layık kıl" düşüncesinin Farsça ve daha kısa bir söyleyişidir.
Tezde üçüncü mısraın son kelimesi "آورد" biçiminde basılmıştır. Rubai vezni ve anlam, burada ikinci tekil şahısla "âverdî", getirdin, okunmasını gerektirir; Latin harfli okumada bu yüzden "âverd(î)" yazılmıştır. Nüsha görülmeden bu harfin yazmada bulunup bulunmadığı söylenemez.
Kaynakça
- Havva Tok Yıldız, Merzifonlu İbrâhîm Cûdî Dîvânı (İnceleme-Metin-Sözlük) [1b-43a], Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2017, s. None (şiir no. 70; yazma vr. ). http://libra.omu.edu.tr/tezler/116853.pdf
Çevrimiçi kaynaklar
