Özgün Metin
Vezin: Rubai vezni dışında (tezde vezin belirtilmemiştir)
Var mı mevlid gibi bir zāʾirī keŝretli mezār
İdemez ṣāḥibine fātiḥasız kimse güẕār
Ser-i ḳabrinde öten ḳuşlar olur mevlid-ḫᵛān
Arada ġulġul-ı tekbīr der-āvāz-ı hezār
Günümüz Türkçesiyle
1. Mevlid kadar ziyaretçisi çok bir mezar var mı? Kimse onun sahibine Fatiha okumadan geçemez.
2. Kabrinin başında öten kuşlar mevlidhan olur; arada bülbül sesinde tekbir gürültüsü yükselir.
Edebî ve Tarihî Yorum
Türk dünyasında Peygamber'in doğumunu anlatan en çok okunan eser olan Mevlid ve onun sahibi, rubainin konusudur. Şiir yazarın adını vermez, ama bilinen Mevlid'in, "Vesîletü'n-Necât"ın yazarı Süleyman Çelebi'dir. Rubainin düşüncesi şudur: Mevlid her okunduğunda yazarı da anılır ve ona Fatiha okunur; bu yüzden hiçbir mezarın Mevlid kadar ziyaretçisi yoktur.
Ardından düşünce bir tabiat sahnesine taşınır. Mezarın başında öten kuşlar birer mevlidhan olur, bülbülün sesine tekbirlerin gürültüsü karışır. Mevlid meclislerinde okunan bölümler arasında getirilen tekbirler, burada kuşların sesine dönüşür. Divanın bilginin asıl anıtının eseri olduğunu söyleyen rubaisi bu şiirle birlikte düşünüldüğünde, Süleyman Çelebi'nin ziyaret edilen asıl mezarının Mevlid'in kendisi olduğu fikri ortaya çıkar.
Kaynakça
- Havva Tok Yıldız, Merzifonlu İbrâhîm Cûdî Dîvânı (İnceleme-Metin-Sözlük) [1b-43a], Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2017, s. 123 (şiir no. 165; yazma vr. 41b). http://libra.omu.edu.tr/tezler/116853.pdf
Çevrimiçi kaynaklar
