Özgün Metin
Vezin: Rubai vezni dışında (tezde vezin belirtilmemiştir)
Şuʿarā zümresi pek ḥāsiddir
Münṣifi şiʿr gibi kāsiddir
Ṣıḥḥat-ı naẓm-ārā elfāẓında
Yoḳlama fikrini kim fāsiddir
Günümüz Türkçesiyle
1. Şairler zümresi pek kıskançtır; insaflısı da şiir gibi rağbet görmez.
2. Nazmı süsleyenin sözlerinin doğruluğuna takılıp kalma; düşüncesini yokla ki bozuktur. (İkinci beytin anlamı tam açık değildir.)
Edebî ve Tarihî Yorum
"Şairler pek kıskançtır": vezin dışı rubainin ilk mısraı, şairler topluluğu hakkında açık bir yargıdır. İkinci mısrada hem şiirin hem de insaflı şairin "kâsid", kesat, rağbetsiz olduğu söylenir; şiir pazarında alıcı bulamayan bir maldır ve insaflı olan da onun gibi değersiz görülür.
İkinci beytin anlamı tezdeki okumayla tam kesinleşmez. Anlaşıldığı kadarıyla şair, bir nazmın sözlerinin düzgün ve süslü oluşuna aldanmamayı, şairin düşüncesine bakmayı öğütler; düzgün sözlerin arkasında bozuk bir fikir bulunabilir. Bu rubai, hemen ardından gelen ve şairlerin bir mecmuada toplanmasına karşı çıkan dörtlükle birlikte okunmalıdır; iki şiir, Cûdî'nin şiirlerini neden basmadığına ve antolojilere girmekten neden kaçındığına dair bir ipucu verir.
Kaynakça
- Havva Tok Yıldız, Merzifonlu İbrâhîm Cûdî Dîvânı (İnceleme-Metin-Sözlük) [1b-43a], Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2017, s. 123 (şiir no. 167; yazma vr. 41b). http://libra.omu.edu.tr/tezler/116853.pdf
Çevrimiçi kaynaklar
