Özgün Metin
از تاب رخت دیدۀ من روشن کشت
از روشنئ دیده دلم کلشن کش
کل دیدی و بر دیدۀ من بوسه زدی
از تاب لبت مردمکم رعشن کش
Latin harfli okumamız:
Ez tâb-ı ruḫet dîde-i men rûşen gaşt
Ez rûşenî-i dîde dilem gülşen gaşt
Gül dîdî vü ber dîde-i men bûse zedî
Ez tâb-ı lebet merdümekem raʿşen gaşt
Günümüz Türkçesiyle
1. Yüzünün parıltısından gözüm aydınlandı; gözümün aydınlığından gönlüm gül bahçesi oldu.
2. Gülü gördün ve gözüme bir öpücük kondurdun; dudağının ateşinden göz bebeğim titrer oldu.
Edebî ve Tarihî Yorum
Divanda birkaç sayfa önce yer alan bir Farsça rubai burada yeniden yazılmıştır. İlk iki mısra neredeyse aynıdır; yalnızca "aks", yansıma kelimesinin yerini "tâb", parıltı almış ve "şod" fiili "gaşt" ile değiştirilmiştir. İkinci beyit ise tamamen yenidir ve önceki yazımın göz bebeği oyununu bir aşk sahnesine çevirir.
Bu kez sevgili, gönülde açan gül bahçesini görür ve âşığın gözüne bir öpücük kondurur; dudağın ateşinden göz bebeği titrer. "Merdümek", küçük insan, göz bebeğinin Farsçadaki sevimli adıdır; dudağın sıcaklığıyla titreyen bu küçük insan, rubaiye hem şakacı hem duygulu bir son verir. İki yazımın birlikte divana geçmesi, Cûdî'nin rubailerini bir defterde sürekli işlediğini ve aynı imgeyi farklı sonlara bağlayarak denediğini gösterir.
Kaynakça
- Havva Tok Yıldız, Merzifonlu İbrâhîm Cûdî Dîvânı (İnceleme-Metin-Sözlük) [1b-43a], Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2017, s. 124 (şiir no. 169; yazma vr. ). http://libra.omu.edu.tr/tezler/116853.pdf
Çevrimiçi kaynaklar
