Özgün Metin
Vezin: Rubai vezni dışında (tezde vezin belirtilmemiştir)
Şuʿarā mecmūʿaya olsa meşʿar
Olsa evvel meşʿar o cümle maʿşer
Ben o maʿşerde bulunmam ṣaġ iken
İstemem yüzlerini hem maḥşer
Günümüz Türkçesiyle
1. Şairler bir mecmuada bir araya toplansa, o topluluk önce bir toplanma yeri (meş'ar) olsa,
2. Ben sağken o toplulukta bulunmam; yüzlerini mahşerde de görmek istemem.
Edebî ve Tarihî Yorum
Cûdî'nin kendi şiir hayatına dair en açık beyanlarından biri bu küçük dörtlüktedir. Şairlerin bir "mecmû'a"da, bir antolojide bir araya toplanması fikrine karşı çıkar ve sağ olduğu sürece o toplulukta bulunmayacağını söyler. Son mısra bunu bir şakayla tamamlar: o şairlerin yüzlerini mahşerde de görmek istemez. "Meş'ar", "ma'şer" ve "mahşer" kelimeleri, aynı seslerle oynayan bir toplanma yerleri dizisi kurar: ibadet yeri, topluluk ve kıyamet toplantısı.
Kaynakların Cûdî hakkında anlattıkları da bununla doğrudan örtüşür. Vehbi Cem Aşkun ve Ali Canip Yöntem, onun şiirlerini basılmaktan esirgediğini, gazete ve dergilerde çıkan birkaç şiirinin de "bin bir rica ile" elinden alındığını anlatır. Bir önceki rubaide şairler zümresinin kıskançlığı eleştirilmişti; burada aynı tavır şairin kendi kararına dönüşür. Divanın bugün yalnızca tek bir nüsha hâlinde bulunması, bu kararın sonuçlarından biridir.
Kaynakça
- Havva Tok Yıldız, Merzifonlu İbrâhîm Cûdî Dîvânı (İnceleme-Metin-Sözlük) [1b-43a], Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2017, s. 124 (şiir no. 170; yazma vr. ). http://libra.omu.edu.tr/tezler/116853.pdf
Çevrimiçi kaynaklar
