Özgün Metin
Vezin: Mefā‘ilün fe‘ilātün mefā‘ilün fe‘ilün
Ḥuṣūl-i būse o leblerle ol iki ruḫdan
Marīż-i ‘aşḳa şifā-yı gül beñzer imiş
Günümüz Türkçesiyle
1. O dudaklardan ve o iki yanaktan öpücük almak, aşk hastası için gülün şifasına benzermiş.
Edebî ve Tarihî Yorum
Öpücük bu beyitte eski tıbbın bir ilacına benzer. Gül, Osmanlı hekimliğinde gönle ferahlık veren bir şifa kaynağı sayılırdı; gül yaprağının şekerle karıştırılmasıyla yapılan gülbeşeker de bilinen bir ilaçtı. Beyitte iki kaynaktan söz edilir: dudaklar ve yanaklar. Divan şiirinde dudak şekerdir, yanak güldür; ikisinden alınan öpücük, âşığın hastalığına gülün şifası gibi gelir.
Tez ikinci mısrada vezin bozukluğu olduğunu belirtir. Mısraın sonundaki "gül beñzer" sözü, kafiye ve vezin bakımından "gül-be-şeker" okunmaya da elverişli görünür: dudağın şekeri ile yanağın gülü bu ilacın iki malzemesini verir. Bu okumayı biz öneriyoruz; özgün metne dokunulmamıştır. Aksayan mısraı başka bir nüshayla sınamak da mümkün değildir, çünkü beyit yalnız T. 738'de bulunur; sorun bu yüzden açık kalır.
Kaynakça
- Meral Topal, Pîrî-zâde Mehmed Sâhib Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Divanı'nın Tenkitli Metni, Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ 2004, s. 227, matla‘ 13 (İÜ Ktp. T. 738, vr. 4a). https://openaccess.firat.edu.tr/handle/11508/16014
Çevrimiçi kaynaklar
