Türkünün adında bir ev eşyası, semaver geçer: "Samâveri hâlleyleyin." Haluk Yücel'in 2018 tarihli Amasya türküleri incelemesinde bu ad, şapkalı yazımıyla iki tabloda bulunur. Tür tablosunda kırık hava, usul tablosunda 5/8 olarak işaretlenmiştir. Yücel'in sonuç bölümünde en sık kullanılan usuller olarak andığı 4/4, 2/4 ve 9/8 arasında 5/8 yoktur.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
  • Yöre: Amasya
  • Tür: kırık hava (Tablo 5, s. 379)
  • Usul: 5/8 (Tablo 6, s. 382)
  • Makam: belirtilmez
  • Kaynak kişi ve derleyen: bilinmiyor
  • Derleme yeri ve tarihi: bilinmiyor
  • Söz ve müzik: kaynakta bir ad verilmez
  • Kaynak yayın: Haluk Yücel, Sosyal Bilimler Dergisi 22, 2018
  • Bağlantı: TRT kaydı yok; makalenin tam metni

Sözleri

Türküden bilinen tek söz, adı olan bu iki kelimedir. "Samâver", semaverin ağızdaki söylenişidir; "hâlleyleyin" fiilinin burada ne anlama geldiğini kaynak açıklamaz ve sözlerin devamı bilinmediği için bağlamdan da çıkarılamıyor. Türkünün sözleri ve notası, Amasya'ya bağlanarak yayımlanmış bir kaynakta bulunamadı.

Hikâyesi

Semaverin hangi meclise kurulduğunu, türkünün nerede ve ne vesileyle söylendiğini anlatan bir kayıt yok.

Müzikal Özellikleri

Beş zamanlı aksak ölçü, eserden bilinen tek müzikal ayrıntıdır. Yücel'in usul tablosunda bu türkü "Ninni" ile "Yüce dağ başında koyun güderken" arasında durur; ikisi de başka sütunlardadır (biri 2/4, öbürü 9/8). Makam, ses alanı ya da form hakkında makalede eser bazında bilgi bulunmaz.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Bilinen bir yorumcu ya da plak kaydı yok. Yücel seçimini "literatür taraması ve Türk halk müziği uzmanlarının görüşleriyle" yaptığını söyler; bu türkünün o taramada hangi yayından geldiği ise belirtilmez. Amasya'nın türkü ve uzun havaları üzerine genel yazı: Yeşilırmak'ın Ezgisi.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar