Bu türkünün adı, şehrin içinden geçen ırmağı rengiyle anar: "Yeşil akar Amasya'nın ırmağı." Haluk Yücel'in söz ve müzik unsurları üzerine yaptığı 2018 incelemesi eseri kırık havalar arasında sayar. Usul tablosunda ise işareti, Yücel'in 9/8 ile 9/4'ü tek başlık altında topladığı sütuna düşer; bu yüzden türkünün dokuz zamanlı olduğu bellidir, ama sekizlik mi dörtlük mü birimle yazıldığı tablodan okunamaz.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresi altında kayıtlı değildir
  • Yöre: Amasya
  • Tür: kırık hava (Tablo 5, s. 380)
  • Usul: 9/8 ya da 9/4 (Tablo 6, s. 384; iki ölçü aynı sütundadır)
  • Makam: belirtilmemiş
  • Kaynak kişi, derleyen, derleme tarihi: bilinmiyor
  • Söz ve müzik: sahibi gösterilmez
  • Kaynak yayın: Haluk Yücel 2018
  • Bağlantı: TRT bağlantısı bulunmaz; Yücel'in makalesi

Sözleri

Bilinen dize ırmağın rengini söyler; Amasya'nın ırmağı Yeşilırmak'tır ve türkü adındaki "yeşil akar" ifadesi ırmağın adıyla örtüşür. Ötesi bilinmiyor: dizenin devamı da ezginin notası da yayımlanmış derlemelerde yok.

Hikâyesi

Irmağı anan türkünün hangi olay üzerine söylendiği bilinmiyor; yakılışını anlatan yazılı bir kayıt bulunamadı.

Müzikal Özellikleri

Yücel, sonuç bölümünde 9/8'lik türküleri 12 olarak sayar ve bu usulü 4/4 ile 2/4'ün ardından üçüncü sıraya koyar. Sütun 9/4'ü de kapsadığı için bu türkünün o on iki eserden biri olup olmadığı kesin değildir. Tabloda hemen üstündeki "Yeşil hıyar soyulmaz" ve altındaki "Keşkeği vur fırına" 4/4'lüktür. Makam ve ses alanı hakkında eser bazında bir bilgi yoktur.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Bu türküyü okuyan belgelenmiş bir sanatçı bilinmiyor. Yücel'in listesinde ırmağın adı başka bir satırda da geçer: "Yeşilırmak ne akarsın boşuna." Tabloda ayrı bir eser olarak kaydedilmiştir ve usulü 5/8'dir. Irmağın adını taşıyan genel yazı Amasya'nın bütün ezgilerini bir arada ele alır: Yeşilırmak'ın Ezgisi: Amasya Türküleri ve Uzun Havaları.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar