Yeşil hıyar soyulmaz: türkünün adı mutfaktan, bahçeden alınmış sade bir saptamadır. Hıyar, salatalığın Anadolu'da yaygın adıdır. Amasya'ya bağlı bu eserin bilinen tek kaydı, Haluk Yücel'in türkü incelemesinde (2018) ona ayrılmış iki tablo satırıdır: biri kırık hava, öbürü 4/4 der.
Künye
- Repertuvar no: yok; TRT'nin Amasya repertuvarında bulunmaz
- Yöre: Amasya
- Tür: kırık hava (Tablo 5, s. 380)
- Usul: 4/4 (Tablo 6, s. 384)
- Makam: kaynakta yok
- Kaynak kişi, derleyen, derleme yeri ve tarihi: kaynakta yok
- Söz ve müzik: belirtilmemiş
- Kaynak yayın: Haluk Yücel, Sosyal Bilimler Dergisi 22, 2018
- Bağlantı: TRT bağlantısı yok; makale
Sözleri
Ad olan dize dışında söz yayımlanmamıştır. Bu dizenin ardından nasıl bir ikinci dize geldiği, hıyarın bir benzetmenin parçası mı yoksa bir bahçe tasvirinin mi olduğu bilinmediğinden, türkünün neyi anlattığı söylenemez. Başka yayınlarda da ne nota ne söz çıktı.
Hikâyesi
Bu sade saptamanın ardında bir olay ya da kişi bulunup bulunmadığını gösteren bir anlatı derlenmemiş, yazıya da geçmemiş.
Müzikal Özellikleri
Dört zamanlı usul, Yücel'in Amasya listesinde en sık görülendir. Tabloda "Yeşil hıyar soyulmaz" hemen öncesindeki "Sabah olmuş, karşı bele gün vurmuş" ile aynı sütunu paylaşırken ardından gelen "Yeşil akar Amasya'nın ırmağı" dokuz zamanlı sütuna geçer. Ezginin makamı ve yapısı hakkında makale başka bir bilgi vermez.
Okuyanlar ve Kayıtlar
Bir okuyucu, kayıt ya da derleme fişi bilinmiyor. Yücel'in kaynakları için verdiği liste üç kalemden ibarettir ve satır satır eşleştirilmemiştir: TRT repertuvarı, türkü albümleri, halk arasında söylenen türküler. Yörenin türkülerini bir arada ele alan yazı: Yeşilırmak'ın Ezgisi.
Kaynakça
- Haluk Yücel, "Amasya Türkülerinin Söz ve Müzik Unsurları Bakımından İncelenmesi", Sosyal Bilimler Dergisi, 5(22), 2018, s. 372-386 (kullanılan: s. 372, 380, 384-385). https://sobider.com/files/sobider_makaleler/1988831788_4168 Haluk YÜCEL.pdf
Çevrimiçi kaynaklar






