Adı yöre ağzıyla söylenmiş bir seslenişten oluşur: "Ana, ben gediyom ele." Haluk Yücel'in il dağarcığını sıraladığı tablonun son satırındaki bu ezgi, tabloda ölçüsüz okunan yedi uzun havanın sonuncusudur; tür tablosunda uzun hava, usul tablosunda serbest olarak işaretlenmiştir.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarının Amasya bölümünde bulunmaz
  • Yöre: Amasya
  • Tür: uzun hava
  • Usul: serbest
  • Makam: kaynakta yok
  • Kaynak kişi, derleyen, derleme tarihi: yazılı değil
  • Söz ve müzik: anonim
  • Kaynak yayın: Haluk Yücel, 2018, Tablo 5 (s. 380) ve Tablo 6 (s. 384)
  • Arşivdeki yeri: makaleden çıkarılamıyor
  • Bağlantı: TRT bağlantısı yoktur; makale

Sözleri

Ana ben gediyom ele

Dize bugünkü söyleyişle "Anne, ben ele gidiyorum" demektir. "Gediyom", gidiyorum fiilinin Amasya ve çevresinde yaygın ağız söylenişidir; "el" ise sözlükte yabancı, başkası, başka yurt anlamlarını taşır. Kimin, hangi sebeple "ele" gittiği tek dizeden anlaşılmaz. Uzun havanın öbür dizelerine, notasına ya da sesine yayımlanmış kaynaklarda rastlanmıyor; Yücel'in tabloları da adından başkasını vermez.

Hikâyesi

Ele gidenin kim olduğu, uzun havanın hangi olayın ardından söylendiği yayımlanmış bir kaynakta anlatılmıyor.

Müzikal Özellikleri

Yücel, uzun havayı ölçü ve ritim bakımından serbest olduğu halde dizisi bilinen ve dizi içindeki seyri belli kalıplara bağlı ezgi diye tanımlayan Sarısözen'i aktarır. Amasya'nın 89 türküsünden yedisini bu türe ayırır ve hepsini tablonun en sonuna dizer. Bu küçük dizi Anam Ağlar ile açılır, Dağlar dağladı beni anam ve bu ezgiyle kapanır. Usul tablosunun serbest sütununda on iki satır işaretlidir (metin 11 der): yedisi bu uzun havalar, ikisi tür tablosunda hem uzun hem kırık hava özellikli sayılan ezgiler, üçü de kırık havalardır. Ana ben gediyom ele'nin hangi makam dizisinde okunduğu ise belirtilmemiştir.

Okuyanlar ve Kayıtlar

1943 derleme fişlerinde "Kızılırmak" adıyla geçen bir ezgi TRT repertuvarına Allah Allah Dedik Ata Bindirdik adıyla girmiştir; Yücel'in uzun havalar arasında saydığı Kızılırmak'ın onunla aynı ezgi olup olmadığı belirlenemiyor. Ana ben gediyom ele için böyle bir karşılık bulunamadı. Yücel ezginin kaynağını yazmadığından bir okuyucu adı da verilemiyor. Ölçüsüz ezgiler dahil ilin kayda geçmiş bütün dağarcığı Yeşilırmak'ın Ezgisi'nde bir arada okunabilir.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar