Özgün Metin

Vezin: Mefâîlün mefâîlün mefâîlün mefâîlün

Ne gün teşrîfiňiz âyâ ne ḫoş geldiň ṣafâ geldiň
Ḳademler baṣdıňız bu yana ḫoş geldiň ṣafâ geldiň

Günümüz Türkçesiyle

1. Teşrifiniz acaba ne gün (oldu)? Ne hoş geldin, safa geldin; bu yana adım attınız, hoş geldin, safa geldin.

Edebî ve Tarihî Yorum

Şiirin Yapısı

Şiir cönkte güfte olarak kayıtlıdır. Güfte, beste yapılmak üzere yazılmış şarkı sözüdür; cönklerde çoğu zaman makam adı verilmeden kaydedilir. Hakverdioğlu'nun makalesi cönkteki şiirlerin yalnız ilk nazım birimlerini yayımladığı için bu şiirin yalnız ilk beytini biliyoruz. Redif "ḫoş geldiň ṣafâ geldiň", kafiye "âyâ / yana" kelimelerinde zayıftır. Vezin tespiti bizimdir; halk şairlerinin aruzlu şiirlerinde olduğu gibi bazı hecelerde kalıba tam uymayan yerler bulunabilir. Şiirin kime ve hangi vesileyle söylendiği bilinmiyor.

Anlam ve Söz Sanatları

Bu güfte bir karşılama şarkısıdır. "Hoş geldin, safa geldin" kalıbı Türkçede misafiri karşılarken söylenen sözdür ve redif olarak kullanılması, şiiri bir ziyaret ya da dönüş vesilesiyle söylenmiş gibi gösterir. "Teşrîf" ve "kadem basmak" kelimeleri gelen kişiye büyük saygı gösterildiğini anlatır; gelen bir büyük, bir dost ya da uzun zamandır beklenen bir sevgili olabilir. Şiirin kime ve hangi vesileyle yazıldığına dair cönkte ya da makalede bilgi verilmemiştir. Güftenin konuşma diline yakın, tekrarlı yapısı onun beste için yazıldığını açıkça gösterir.

Tarihî Bağlam

Şiir, Metin Hakverdioğlu'nun 2019'da tanıttığı Merzifon Cönkü'nde "Ârif" mahlasıyla kayıtlıdır. Cönkte Ârif'in on bir aruzlu şiiri vardır: güfteler, dîvânlar, bir gazel ve bir semâ‘î. Ârif, cönkte en çok güfteye yer verilen şairdir. Makale şair hakkında bilgi vermez; şairin kimliği ve hangi yüzyılda yaşadığı belirlenememiştir. Cönkün Merzifon'da, Eyüb Sabrî'nin edebî çevresinde derlendiği düşünüldüğü için şairin bu çevrede okunan ya da yaşayan bir şair olması mümkündür. Ayrıntı için Ârif sayfasına bakılabilir. Şiir cönkün 17. sayfasında, makalenin 551. sayfasındadır; şiirin tam metni cönkün kendisindedir ve bugüne kadar yayımlanmamıştır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar