"Dımbıla Gız" adı fişe parantez içinde "Oyun Havası" notuyla yazılmıştır, ama bu oyun havası sözsüz değildir: katalog bir de ilk dize aktarır, "Gız sana yapdırdım sırmadan saçdan(?)". Okuyan, icracı listesinde mesleği köy bürosu şefi diye geçen Amasyalı Zekeriya Demiray'dır. Kayıt 6 Temmuz 1943'te, derleme ekibinin Zigala'dan Amasya'ya döndüğü gün yapılmış, 1115 numaralı plağın B yüzüne üçüncü parça olarak geçmiştir. TRT repertuvarında bu adla bir Amasya eseri yoktur; sözleri ve notası da yayımlanmamıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
  • Yöre: Amasya merkez (katalogda tahminî kayıt yeri)
  • Kaynak kişi: Zekeriya Demiray; fişteki doğum yılı Rumî 1323 (1907 dolayı), köy bürosu şefi, memleketi Amasya merkez
  • Derleyen: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen ve teknisyen Rıza Yetişen (Ankara Devlet Konservatuvarı)
  • Derleme tarihi: 6 Temmuz 1943
  • Arşivdeki yeri: eski Ankara Devlet Konservatuvarı Folklor Arşivi (bugün Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda), plak 1115/B-3; Kaya kataloğunda sıra 3633
  • Tür: sözlü oyun havası
  • Makam, usul: bilinmiyor
  • Söz ve müzik: anonim olarak kaydedilmiş
  • Kaynak bağlantısı: TRT bağlantısı yerine Ankara Devlet Konservatuvarı'nın derleme kataloğu
  • Genel yazı: Yeşilırmak'ın Ezgisi

Sözleri

Gız sana yapdırdım sırmadan saçdan(?)

Dize bir kıza seslenir ve ona sırmadan bir şey yaptırdığını söyler; ne yaptırıldığı, yani dizenin sonundaki kelime, katalogcunun soru işaretiyle gösterdiği gibi belirsizdir. "Saçdan" okunuşu doğruysa sırma saçlı bir süs, bir saç bağı kastedilmiş olabilir; ama bu tahminden öteye gitmez. Yayımlanmış kaynaklarda ne öbür dizeler ne de nota var; Demiray'ın sesi yalnız arşivdeki plakta duruyor.

Hikâyesi

"Dımbıla" kelimesinin anlamı ve oyunun Amasya'da hangi toplantılarda oynandığı, fişte ve yayımlanmış kaynaklarda açıklanmaz. Oyunun nasıl ortaya çıktığına dair bir rivayet de aktarılmamıştır.

Müzikal Özellikleri

Dizi ve usul bilinmiyor. Demiray'ın adının yanına bir çalgı yazılmamış, ama bu, oyun havasını eşliksiz okuduğunu göstermeye yetmez.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Zekeriya Demiray 1943 gezisinde iki ayrı günde kayıt vermiştir. 4 Temmuz'da "Üç güzel oturmuş karaya bakmaz" diye başlayan "Irmakların Gümbürtüsü" ile "Kaleden atılır kandilli fişek" diye başlayan "Kaleden Atılır"ı, 6 Temmuz'da ise bu oyun havasını, "Memegana" diye başlayan Bayatı (Atüstü Bayatı)'yı, "Kür Gırağı"nı ve bir "Segah"ı okumuştur. "Dımbıla Gız"ın bilinen tek kaydı bu plaktır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar