Bağlar Havası, dört kişilik bir çalgı topluluğunun birlikte çaldığı sözsüz bir havadır; konservatuvar heyeti onu Merzifon'daki ilk gününde, 7 Temmuz 1943'te kaydetmiştir. Tahsin ve Rasim Olgun, yanlarında Turabi Tanrısever ile Muharrem Coşkun, o gün art arda "Hanköy Havası", "Paçalı", "Bağlar Havası", "Topal Kız Havası" ve "Topal Havası"nı çalmış; Olgunlar ile Tanrısever ardından Hamdullah Yılmaz'la birlikte "Sarı Kız"ı kaydetmişlerdir. Bağlar Havası bunların arasında TRT repertuvarına alınmayanlardandır ve notası hiç basılmamıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
  • Derleme yeri: Merzifon (katalogda köşeli parantezle, tahminî)
  • Kaynak kişiler: Tahsin Olgun, Rasim Olgun, Turabi Tanrısever, Muharrem Coşkun
  • Derleyen: Ankara Devlet Konservatuvarı heyeti: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen, teknisyen Rıza Yetişen
  • Derleme tarihi: 7 Temmuz 1943
  • Arşivdeki yeri: Folklor Arşivi, plak 1118/B-2 (soru işaretli); Kaya kataloğunda sıra 3647
  • Tür: oyun havası, sözsüz
  • Makam, usul: kayıtlı değil
  • Müzik: anonim
  • Kaynak bağlantısı: TRT sayfası yoktur; künye Kaya kataloğunda

Sözleri

Katalogda adın yanında bir ilk dize yoktur ve topluluğun o günkü öbür havaları gibi bu da bir çalgı parçası olarak kaydedilmiştir. Yayımlanmış bir notası bulunmadığından ezgiyi tanımak için başvurulabilecek tek belge, konservatuvarın Hacettepe Üniversitesi'ne devredilen arşivindeki 1943 plağıdır; katalog hazırlanırken arşiv kullanıma kapalıydı.

Hikâyesi

Adın hangi bağları kastettiği, bir yere mi yoksa bağ bozumu gibi bir mevsim işine mi gönderme yaptığı fişte açıklanmamıştır; basılı kaynaklar da sessizdir. Havanın hangi oyunla, kimler tarafından oynandığı da bilinmiyor.

Topluluğun bileşimi katalogda bellidir. İcracı dökümü dördünün de kayıtta çaldığı çalgıyı yazar: Merzifon'un Sarı köyünden Tahsin Olgun klarnet, yine Sarı köylü Rasim Olgun ile Turabi Tanrısever keman, Hırka köyünden Muharrem Coşkun tef çalmıştır. Muharrem Coşkun'un adı ertesi gün Merzifon'da beş kişiyle doldurulan "Mail Oldum" kaydında da geçer.

Müzikal Özellikleri

Makamı, usulü ve yapısı bilinmeyen havanın kaydına dair en somut ayrıntı plak numarasındadır. Numaranın yanındaki soru işaretinin nedeni şudur: aynı 1118/B-2 numarası bir önceki kayıt olan "Paçalı"ya da verilmiştir. Katalogun açıklamasına göre 1943'ten itibaren bir plak yüzüne üç dört parça sığabiliyordu; iki kısa havanın aynı yüzü paylaşması bu yüzden mümkündür, ama katalogcu bunu kesinleştirememiştir.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Ezginin elimizdeki tek icrası topluluğun 1943 plağıdır. Topluluğun aynı günkü "Sarı Kız" kaydı TRT repertuvarına girmiş ve Çıktım Kavak Dalına sayfasında ele alınmıştır. Merzifon havalarının Amasya'nın genel müzik mirası içindeki yeri Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısında anlatılır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar