Amasya’nın Sarachâne Mahallesi eşrâfından ve a’yân-ı züamâdan [682] el-Hâc Mehmed Bey bin el-Hâc Mustafa Bey’in mahdûmudur. Bu da züamâdan olup 1186 târîhinden itibâren üç, dört defa Amasya mîr-âlâyı oldu. 1200 senesi hudûdunda vefât etdi. Eşrâftan, hânedân bir zât idi. Mahdûmu es-Seyyid Mehmed Bey’dir.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ahmed Bey-Kesdikzâde es-Seyyid el-Hâc
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 212 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Amasya'nın Sarachâne Mahallesi eşrafından ve ayan sınıfına mensup zeamet sahiplerinden Hacı Mehmed Bey'in, Hacı Mustafa Bey oğlunun oğludur. O da zeamet sahibi olup 1186 [1772-73] yılından itibaren üç dört kez Amasya mîr-âlâyı (sancak beyi) oldu. 1200 [1785-86] yılı dolaylarında öldü. Eşraftan, soylu bir kişiydi. Oğlu Seyyid Mehmed Bey'dir.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- eşrâf: bir yerin saygın, köklü aile ve kişileri
- a'yân-ı züamâ: zeamet sahipleri arasından çıkan, bölgede sözü geçen ileri gelenler
- mahdûm: oğul
- mîr-âlây: sancak beyi; bölgedeki sipahi birliklerinin başı
- hânedân: soylu, köklü aileden gelen
Yazılanın Çerçevesi
Zeamet, geliri devlet tarafından sipahiye bırakılan büyük bir tımar türüdür; zeamet sahibi bu geliri karşılığında savaş zamanında atlı asker çıkarırdı. Hüsameddin, Ahmed Bey'in Amasya sancak beyliğine 1186'dan sonra birkaç kez getirildiğini söyler. Bu yıllar, Amasya sancağının 1772'de mâlikâne olarak Canikli Hacı Ali Paşa'ya verildiği döneme rastlar. Metin sancak beyliğinin hangi tarihlerde kimden alındığını vermediği için bu görevlerin sıralı tarihi bu madde üzerinden kurulamaz.
Ahmed Bey'e ve babası Hacı Mehmed Bey'e dair başka bir kaynakta bilgiye rastlanmadı. Madde, Hüsameddin'in 1200 yılı dolaylarını ölüm tarihi olarak verdiği tek kaynak olarak kalmaktadır.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 212–212. amasya.bel.tr