Merzifonludur. Tercemesi yazılan es-Seyyid el-Hâc Hüseyin Ağa bin es-Seyyid el-Hâc Mehmed Ağa’nın mahdûmu ve hazîne-i hümâyûn kethüdâsı es-Seyyid el-Hâc Ebûbekir Efendi’nin birâderzâdesidir. Merzifon’da ve Amasya’da oldukça tahsîl-i ulûm edib, edebiyata fevkalâde meyl etdi.
Amcasının hüsn-i terbiyesini gören Sivas Valilerinin teveccühâtını kazanıb devriye müderrisliği ve mikdâr-ı kâfi maâş ile taltîf edilerek Merzifon’da ikâmet etdi. Bâ’dehû nakîbü’l-eşrâf kâ’im-makâmı olup şiir ve inşâ ile iştigâl ederek 1330’da vefât etdiği haber alındı. [221]
Mû’mâ-ileyh kavâid-i Arabiyye ve Farisiyyeye âşinâ, oldukça âlim fakat tab’an şâir, mecîd, karihâsı ceyyid eş’ârı selîs, zemm ü medhe kâdir, kısaca boylu, müşekkel, gâyet latîf, nekre-gû, ekseriyâ sözleri mevzûn idi.
Şâ’ir-i meşhûr Hacı Bayramzâde Sıdkı Efendi ile müşâ’âre ve muhâcâtı marûfdur. Amasya’da şiir ve tasavvufla iştihâr eden Karabağî el-Hâc Hamza Nigârî Efendi hakkında şunu söylemişdir:
Zühd ü takvâdır tarîkatdan murâd-ı sâdıkân
Ârif-i billâh olan hûbân ile yormaz dimâğ
Zülfü leylâ-yı Nigârın bahsin etmez âşıkân
Bend olur mu ârifânın gönlüne bir Karabağ
Amasya eşrâfından Saraczâde Mehmed Yaşar Efendi a’şâr me’mûru olup Merzifon’da icrâ-yı faâliyet etdiği esnâda bunun hakkında şunu söylemişdir:
Ni’met-i Yezdânı gör kim âlemi olmuş muhît
Sâyesinde türlü mahlûklar büyür hayvân yaşar
Bir musallatdır bu dünyâ halkını idlâl için
Tâ be-mahşer olmayıp mel’ûn olur şeytân yaşar [222]
Rakibi olan Sıdkı Efendi 1318 senesi Kurban Bayramının bidâyetini ta’yîn için çıkan gürültüye karışıb habs ve tevkîf edildiğinden hakkında uzun bir hicviye yazmışdı. Bu hicviyesinden şu beyti elsine-i âmmede pek meşhûrdur:
Burnunu her şeye sokdukda kokuttun âlemi
Bok karıştırmakta ördekler sana hayrân olur
Merhûm ile mükerreren görüştüm. Kendisinden gazeliyyât ve kasâide aid eş’ârından ba’zı parçalar taleb ve rica etdim. Yazıb göndereceğini vaad etdiği halde maalesef vaadini incâz etmedi. Eş’ârından yazdığım parçaları kendi lisanından işidib kayd etdim.