AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İsmâil Ağa -Taşçıoğlu es-Seyyid Alemdâr

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 322 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Amasya yeniçerilerinden Ömer’in oğludur. Bu da muhârebelerde ibrâz-ı liyâkat ederek alemdâr, bir müddet kır serdârı ve ba’dehû Amasya serdârı olup 1237 senesi hilâlinde vefât etdi. Bu da yeniçeri eşrâfından bir zâbit idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya yeniçerilerinden Ömer'in oğludur. Bu da savaşlarda yeteneğini göstererek alemdar (bayraktar), bir süre kır serdarı, sonra Amasya serdarı olup 1237 yılı hilâlinde [1821-22] vefat etti. Bu da yeniçeri ileri gelenlerinden bir subaydı.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • alemdâr: bayrak taşıyan, bayraktar
  • kır serdârı: sözcük anlamıyla "kır", yani şehir dışı komutanı; görevin tam kapsamı doğrulanamadı
  • ibrâz-ı liyâkat: yetenek ve değerini gösterme
  • hilâl: yeni ay; "yılın hilâlinde" ifadesi, ay başı anlamına gelmekle birlikte tam gün belirtilmediğinden kesin zaman verilemez
  • eşrâf: ileri gelenler

Alemdar

Alemdar ya da bayraktar, Osmanlı askerî teşkilatında bir bölüğün veya birliğin bayrağını taşımakla görevli kişidir. Kapıkulu ocaklarında her bölük ve ortanın çeşitli renk ve biçimde bayrakları, bunları taşıyan bayraktarları vardı. Yeniçeri ağasının maiyetinden bir görevli, ocağın en büyük bayrağı olan İmâm-ı Âzam bayrağını taşır ve başbayraktar adını alırdı. Taşçıoğlu İsmail Ağa'nın hangi bayrağı taşıdığı metinde belli değildir.

İsmail Ağa 1237'de vefat ettiğinden Yeniçeri Ocağı'nın kaldırıldığı Haziran 1826'dan önce ölmüştür. Taşçıoğlu İsmail Ağa'ya dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı; "kır serdarı" görevi için de bir tanım bulunamadı.

Kaynakça

7. Cilt içindekiler