Küslüğü bitirmeye çağıran bu deyiş, Âşık Erdal Denk'in Merzifon'da kendi sesinden kaydedilmiş eseridir: ara yerden dargınlık kalksın, güzel güzel sohbet edilsin, gün hoş geçsin. Söz ve ezgi âşığa aittir. TRT'nin kayıtlarına girmeyen deyiş, arşivde 2092 numarayı taşır. Künyenin derleyen satırında Demirtaş ve Gençer adları, notaya alan satırında ise "Erkan Demirel" ile Berkay Gençer olarak yazılmıştır. Aynı notada iki farklı soyadın geçmesi, bunlardan birinin yanlış yazıldığını gösterir.

Künye

  • Arşiv no: Repertükül Arşiv 2092 (TRT numarası değildir)
  • Yöre: Amasya, Merzifon
  • Tür: deyiş
  • Söz ve müzik: Âşık Erdal Denk
  • Kaynak kişi: yazılmamış; kayıt "besteciden"
  • Derleyen: Erkan Demirtaş, Berkay Gençer
  • Notaya alan: notada "Erkan Demirel", Berkay Gençer
  • Derleme tarihi: belirtilmemiş; CultureCIVIC Kültür Sanat Destek Programı kapsamında, 2021 ya da sonrası
  • Makam: Hüseyni dizisi; karar ve bitiş La
  • Usul: 4/4
  • Kaynak bağlantısı: eser TRT'de olmadığından Repertükül Arşiv 2092

Sözleri

Barışa çağıran ilk dörtlük aşağıdadır. Erdal Denk çağdaş bir âşık olduğu için sözlerin tamamı alınmadı; üç bentlik metin notadadır.

Kaldıralım ara yerden
Dargınlığı arı dostum
Sohbet edek güzel güzel
Hoş geçirek günü dostum

"Edek" ve "geçirek", yazı dilindeki "edelim" ve "geçirelim"in Anadolu ağızlarında yaygın biçimidir. "Arı" kelimesi notada açıklanmamıştır; temiz, katışıksız anlamındaki arı olabileceği gibi dizeyi tamamlayan bir seslenme de olabilir. İkinci bentte söz özü öze bağlamaya, ömrün kıymetini bilmeye döner. Son bentte âşık adını anar ve dostluğun ölümden sonra da süreceğini söyler: toprak üstünü örtse bile "özümüz", "sözümüz" kalacaktır. Kara gün dostu ifadesi, iyi günde değil sıkıntıda yanında olan dostu övmek için kullanılır.

Hikâyesi

Erdal Denk'in bu barış çağrısını yaşanmış bir küslüğün ardından mı yaptığı, yoksa genel bir öğüt olarak mı söylediği belirsiz kalıyor; derleme notu da yayımlanmış başka bir metin de bu soruya değinmiyor.

Müzikal Özellikleri

Pes ve tiz sınırın ikisi de La olarak yazılmıştır, yani ezgi tam bir oktav kullanır. Sekiz seslik bu alan, Demirtaş ile Gençer'in Merzifon'da notaya aldığı eserlerin en genişlerindendir; yalnız Kul Cemal'in "Kaşlarında Mim-i Vafi Yazılı"sı aynı genişliğe ulaşır. Dizi Hüseyni, usul 4/4'tür ve melodi La'ya oturarak kapanır.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Nota, Erdal Denk'in derleyicilere okuduğu söyleyişe dayanır. Âşığın aynı arşivde iki eseri daha vardır: kendi sözüyle "Merzifon Yollarında" ve Şah Hatayî'nin sözlerine yaptığı "Muhammed Ali'yi Candan Sevenler". Bir albüme girdiği bilinmiyor. Bu deyişlerin içine yerleştiği daha geniş tablo Amasya'nın türkü ve uzun havalarını bir arada inceleyen yazıda çizilir.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar