Arzu Ballar'ın adı Ankara Devlet Konservatuvarı'nın on beş yıllık derleme kayıtlarında yalnız bir kez geçer, o da bu deyişin fişindedir. Kataloğun icracı listesi okuyucu hakkında tek bir bilgi verebilir: memleketi Amasya merkezdir. Doğum yılı ve mesleği fişte boş bırakılmış, kaydın yeri ve tarihi bile sonradan tamamlanmıştır. Elde kalan "Gönül der ki ben de gördüm gönülü" dizesi, böylece neredeyse kimliksiz bir sesin tek izidir.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarının Amasya bölümünde yer almaz
  • Kaynak kişi: Arzu Ballar, Amasya merkezden; yaşı ve mesleği kayıtlı değil
  • Derleme yeri ve tarihi: Amasya, 6 Temmuz 1943; ikisi de katalogda köşeli parantez içinde, gezinin seyrine göre belirlenmiş
  • Derleyen: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen ve Rıza Yetişen'den oluşan konservatuvar heyeti
  • Tür: deyiş
  • Makam, usul: bilinmiyor
  • Söz ve müzik: anonim olarak kayıtlı
  • Arşivdeki yeri: eski Ankara Devlet Konservatuvarı Folklor Arşivi, plak 1115/A-2
  • Kaynak yayın: Kaya kataloğu, sıra 3629, İTÜ deposundaki tez; TRT bağlantısı yoktur

Sözleri

Gönül der ki ben de gördüm gönülü

Dizede konuşan gönüldür: "Ben de gönlü gördüm" der. Kelimenin kendi kendine dönmesi, bir gönlün başka bir gönülde kendini tanıması gibi tasavvufî bir okumaya açıktır; sevdiğinin gönlünü görmüş bir âşığın sözü olarak da anlaşılabilir. İki yorumdan hangisinin doğru olduğu, deyişin devamını bilmeden kararlaştırılamaz. Deyişin kalanını ya da notasını veren bir yayın yok; Arzu Ballar'ın sesi, Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'na devredilen arşivde, 1115 numaralı plağın üzerinde durur.

Hikâyesi

Fiş bir şair adı taşımaz. Deyişin kime ait olduğu, Arzu Ballar'ın onu nereden öğrendiği ve hangi ortamda söylediği bu yüzden karanlıkta kalır; ortaya çıkışını anlatan bir rivayet de yayımlanmamıştır.

Müzikal Özellikleri

Kaydın plak numarası bir soru doğurur. Katalogda hemen sonraki kayıt, Şükrü Topçu'nun okuduğu "Elif (Nefes)", aynı yüz numarasıyla ama yanında bir soru işaretiyle, "1115/A-2 (?)" diye yazılmıştır; icracılar arasında heyetin üyesi Muzaffer Sarısözen'in adı da geçer. İki parçanın aynı plak yüzünde arka arkaya mı durduğu, yoksa numaralardan birinin fişe yanlış mı geçtiği katalogdan anlaşılmaz. Makam, usul ve ses alanı ise yayımlanmamıştır.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Arzu Ballar'ın bilinen tek kaydı budur. 1115 numaralı plak, heyetin Amasya'ya döndüğü 6 Temmuz'un kayıtlarını toplar: A yüzünde Hüseyin adlı bir okuyucunun bozlağı ile bu deyiş, B yüzünde Mehmet Kemeroğlu'nun TRT repertuvarına Evleri Görünüyor adıyla giren türküsü, ardından Zekeriya Demiray'ın "Dımbıla Gız"ı ile Bayatı (Atüstü Bayatı). Amasya'da derlenen deyiş, türkü ve uzun havaların toplu anlatımı Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısındadır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar