Receb Mahallesi eşrâfından es-Seyyid el-Hâc Mustafa Ağa bin el-Hâc Ahmed Ağa’nın oğludur. Altmış dördüncü bölükte mukayyed yeniçeri olup akrânı arasında şecâ’at ve cesâreti ile temeyyüz eylediğinden defalarla Amasya serdârı ve Rus harbinde [722] serdengeçtiler ağası oldu.
Avdetde turnacıbaşılık pâyesi ile taltîf edilip meclis-i a’yân a’zâsı olduğu halde 1237 senesi evâhirinde vefât etdi. “Hacıoğlu” demekle meşhûr, nâfizü’l-kelim, mû’tedil bir yeniçeri zâbiti idi. Evlâdına “Küçük Ahmed oğulları” dendi.
Günümüz Türkçesiyle
Receb Mahallesi eşrafından Seyyid Hacı Mustafa Ağa'nın oğludur; Mustafa Ağa, Hacı Ahmed Ağa'nın oğludur. Altmış dördüncü bölükte kayıtlı yeniçeriydi. Akranları arasında cesareti ve yiğitliğiyle öne çıktığı için defalarca Amasya serdarı, Rus savaşında da serdengeçtiler ağası oldu.
Savaştan dönünce turnacıbaşılık payesiyle ödüllendirildi ve meclis-i ayan üyesi iken 1237 yılı sonlarında [1822] öldü. "Hacıoğlu" diye ünlüydü; sözü geçen, ölçülü bir yeniçeri subayıydı. Soyuna "Küçük Ahmed oğulları" denir.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- eşrâf: ileri gelen aileler
- mukayyed: kayıtlı
- akrân: yaşıtlar, çağdaşlar
- şecâ'at, cesâret: yiğitlik, cesaret
- temeyyüz: öne çıkma, seçilme
- serdengeçtiler ağası: serdengeçti adı verilen gönüllü, ölümü göze almış askerlerin başı
- avdet: dönüş
- turnacıbaşılık: yeniçeri ocağında turnacıların başı olma rütbesi
- pâye: rütbe, derece
- nâfizü'l-kelim: sözü geçen, sözü dinlenen
- mû'tedil: ölçülü, aşırılığa kaçmayan
Amasya'nın Yeniçeri Ağaları
Küçük Ahmed Ağa'nın yaşamı, Hüsameddin'in anlattığına göre bir yeniçerinin yiğitliğiyle yükselişini gösterir. 64. bölükte kayıtlı bir yeniçeri olarak başlamış, birçok kez Amasya serdarlığı yapmış, sonunda meclis-i ayana girmiştir. Madde hangi Rus savaşında görev aldığını belirtmez; ölümü 1237 [1822] olduğuna göre bu, 19. yüzyılın başındaki savaşlardan biri olmalıdır, fakat kaynakta açıkça yazılı değildir. Yeniçeri Ocağı 1826'da kaldırılmıştır; Ahmed Ağa bu olaydan birkaç yıl önce ölmüştür. Hakkında Hüsameddin dışında bir kaynak bulunamadı; "Hacıoğlu" lakabı ve "Küçük Ahmed oğulları" adı yalnızca bu eserde geçer. Başka kaynaklarda bu kişiye dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 224–224. amasya.bel.tr