Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 225 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Amasya a’yânından Ömer Paşazâde el-Hâc Mehmed Bey’in mahdûmudur. [724] Tahsîl-i ilm ü kitâbet etdikten sonra Amasya’da dîvân kâtibi 1227’de pederinin vefâtında Hâtuniyye vakfının hisse-i tevliyetine mutasarrıf olarak meclis-i a’yân a’zası oldu.
Bu esnâda Amasya mütesellimi Seyfizâde İbrâhim Ağa’ya çatıb kâtibi, müşârün-ileyhin nezaretinde divân efendisi ve müsteşâr-ı umûru olarak devr-i bilâd etdi. 1238’de rütbe-yi hâcegânî ile taltîf edilip 1241 senesi evâ’ilinde İbrail’de vefât etdi.
Amasya ayanından Ömer Paşazade Hacı Mehmed Bey'in oğludur. İlim ve yazı öğrenimini tamamladıktan sonra Amasya'da divan kâtibi oldu. 1227'de [1812] babasının ölümü üzerine Hatuniye Vakfı'nın mütevelliliği hissesine sahip olarak ayan meclisi üyesi oldu.
Bu sırada Amasya mütesellimi Seyfizade İbrahim Ağa 'na yanaşarak onun kâtibi, adı geçenin gözetiminde divan efendisi ve danışmanı olarak memleketi dolaştı. 1238'de [1822-23] hacegânlık rütbesiyle ödüllendirildi ve 1241 yılının başlarında [1825-26] İbrail'de öldü.
Madde, 19. yüzyıl başı Amasya'sında yerel güçlerin nasıl iç içe geçtiğini gösterir: bir ayan ailesi, vakıf yönetiminden gelen gelirle meclis üyeliğine ulaşır; aynı kişi sonra şehrin mütesellimine bağlanıp onun yanında divan efendisi olarak çalışır. Metindeki "çatıb" sözü, eski kullanımda yanaşıp bağlanmak anlamında anlaşılmıştır. Hüsameddin ayrıca ölüm yerini İbrail olarak verir; Ahmed Bey'in oraya hangi görevle gittiği anlatılmaz.
"Hacegân" sözü, divan kalemi mensuplarına verilen bir rütbe adı olarak anlaşılır; ayrıntısı metinde yoktur. Ahmed Bey'e, Ömer Paşazade Mehmed Bey'e ve Seyfizade İbrahim Ağa'ya dair Hüsameddin dışında bir kaynak bulunamadı. Başka kaynaklarda bu kişilere dair bilgiye rastlanmadı.