Amasya mütesellimi el-Hâc Ömer Bey’in mahdûmudur. Pederinin fevtinde teayyün edib meclis-i hâciyân ve a’yân a’zâsı, üç defa nakîbü’l-eşrâf kâ’im-makâmı ba’dehû Merzifon voyvadası 1239’da Sivas mübâya’acısı olup dergâh-ı âlî kapıcıbaşılarından oldu. 1243 senesi evâ’ilinde avdet ve ba’dehû vefât etdi. Meşâhîr-i a’yândan idi.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ahmed Bey-Kayalı Paşazâde es-Seyyid el-Hâc
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 225 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Amasya mütesellimi Hacı Ömer Bey'in oğludur. Babasının ölümü üzerine temayüz ederek hacılar ve ayan meclisi üyesi oldu; üç kez nakîbüleşraf kaymakamlığı yaptı, ardından Merzifon voyvodası oldu; 1239'da [1823-24] Sivas mübayaacısı olup yüce dergâh kapıcıbaşılarından sayıldı. 1243 yılının başlarında [1827-28] geri döndü ve ardından öldü. Tanınmış ayandandı.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mütesellim: bir yerin yöneticisi, vali vekili
- teayyün: öne çıkma, seçilme
- meclis-i hâciyân: hacıların meclisi
- nakîbü'l-eşrâf kâ'im-makâmı: Hz. Peygamber soyundan gelenlerin başkanının vekili
- voyvoda: bir yerin vergi ve idare işlerine bakan görevli
- mübâya'acı: devlet için satın alma yapan görevli
- dergâh-ı âlî kapıcıbaşısı: sarayın kapıcıbaşısı; saray kapılarına bakan görevlilerin başı
- avdet: geri dönüş
- meşâhîr-i a'yân: tanınmış ayan
Bir Ayan Ailesinin Devlet Görevleri
Hüsameddin'in kısa maddesi, taşra ayanının İstanbul'la nasıl bağlantı kurduğunu gösterir: şehirdeki meclis üyeliğinden Merzifon voyvodalığına, oradan Sivas'ta devlet adına satın alma görevine ve kapıcıbaşılık unvanına uzanan bir yol. Bu unvanın bir görevi mi, yoksa bir rütbeyi mi belirttiği metinde ayrıntılanmaz. Babası Hacı Ömer Bey'in Amasya mütesellimliği yaptığı ise yalnızca bu cümleden bilinir.
Ahmed Bey'e ve babasına dair Hüsameddin dışında bir kaynak bulunamadı. Başka kaynaklarda bu kişilere dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 225–225. amasya.bel.tr