Amasya yeniçerilerinden Apardıoğlu İbrâhim Ağa bin Mehmed Ağa bin Apardı İbrâhim Ağa’nın mahdûmudur. Tahsîl-i ilm ü marifet etdikten sonra kibâr-ı Nakşibendiyyeden Buharalı Mirza Yûsufzâde eş-Şeyh Mustafa Efendi’ye [721] ve meşhûr Çatal Hâfız Ahmed Efendi’ye hizmet ederek Hacı İlyas tekkesi şeyhi ve Hâfız Efendi’nin halifesi oldu. Hayli iştihâr edib 1236’da vefât etdi.
Ahval ü ma’ârif-i sûfiyeye vâkıf, âbid, halûk, latîf, tecemmülâta mâ’il, sulehâ-yı meşâyihden bir zât idi. Şeyhinin yanında medfûndur. Oğulları Kurşunlu Mahallesi imâmı Hâfız Mehmed, İbrâhim Efendilerdir. Hâfız Mehmed Efendizâde Hâfız Mustafa Efendi de imâmdı.
Bunun ammizâdesi Hâfız Ahmed Efendi olup daha sonra vefât etdi. Oğulları Mehmed Sa’îd, Hasan, Ali Efendilerdir. Evkâf kâtibi Hâfız Hasan Efendizâde Abdüllatîf Efendi mahkeme kâtibi ve bidâyet a’zâsından olup 1320 sâlinden sonra vefât etdi.
Günümüz Türkçesiyle
Amasya yeniçerilerinden Apardıoğlu İbrâhim Ağa'nın oğludur; İbrâhim Ağa, Mehmed Ağa'nın, o da Apardı İbrâhim Ağa'nın oğludur. İlim ve irfan öğrendikten sonra Nakşibendiyye'nin büyüklerinden Buharalı Mirza Yûsufzâde Şeyh Mustafa Efendi'ye ve ünlü Çatal Hâfız Ahmed Efendi'ye hizmet etti; Hacı İlyas tekkesinin şeyhi ve Hâfız Efendi'nin halifesi oldu. Epeyce şöhret kazanıp 1236'da [1820-21] öldü.
Tasavvuf hâl ve bilgilerini bilen, ibadetine düşkün, huyu güzel, zarif, süslenmeye meyilli, dindar şeyhlerden bir zattı. Şeyhinin yanına gömülüdür. Oğulları Kurşunlu Mahallesi imamı Hâfız Mehmed ve İbrâhim Efendilerdir. Hâfız Mehmed Efendi'nin oğlu Hâfız Mustafa Efendi de imamdı.
Bunun amcazadesi Hâfız Ahmed Efendi daha sonra öldü. Oğulları Mehmed Sa'îd, Hasan ve Ali Efendilerdir. Evkaf kâtibi Hâfız Hasan Efendi'nin oğlu Abdüllatîf Efendi mahkeme kâtibi ve bidâyet (ilk derece mahkemesi) üyesi olup 1320'den [1902-03] sonra öldü.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- tahsîl-i ilm ü marifet: ilim ve irfan edinme
- kibâr-ı Nakşibendiyye: Nakşibendî tarikatının büyükleri
- halîfe: şeyhin yetki verdiği, yerine bakabilen mürit
- iştihâr: şöhret bulma
- ahvâl ü ma'ârif-i sûfiyye: tasavvuf hâlleri ve bilgileri
- âbid, halûk, latîf: ibadetine düşkün, ahlakı güzel, nazik
- tecemmülât: süslenme, giyim kuşama özen
- sulehâ-yı meşâyih: şeyhlerin dindarları, erdemli şeyhler
- medfûn: gömülü
- ammizâde: amca oğlu
- bidâyet a'zâsı: ilk derece (bidâyet) mahkemesi üyesi
Yeniçeri Evladı Bir Nakşibendî Şeyhi
Ahmed Efendi'nin soyu yeniçeri ocağına dayanır: babası ve dedesi yeniçeridir. Kendisi ise Nakşibendî yoluna girip bir tekkenin şeyhi olmuştur. Hüsameddin onu "Yeşil Şeyh" başlığıyla anar, ama bu lakabın nedenini yazmaz. Tekke şeyhliğini Hacı İlyas tekkesinde yürüttüğünü söyler; bu tekkenin Amasya'daki yeri ve bugünkü durumuna dair güvenilir bir kaynak bulunamadı.
Çatal Hâfız Ahmed Efendi ve Buharalı Mirza Yûsufzâde Şeyh Mustafa Efendi hakkında doğrulanabilir bir kaynak bulunamadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 224–224. amasya.bel.tr