Amasyalıdır. Fethiye Mahallesi eşrâfından esbak Amasya mütesellimi Sefer Ağa’nın mahdûmudur. Bevvâbân-ı şehriyârî silkine girip devr-i hidemât ederek Fâzıl Ahmed Paşa’nın sadâretinde dergâh-ı âlî kapıcıbaşılarından olarak sipâhiler ağası oldu.
1087 senesi şa’bânında sadr-ı müşârün-ileyhin vefâtında ma’zûlen Amasya’ya geldi. Bir müddet sonra Çorum sancağı mütesellimi, 1095’de Amasya mukâta’ât emini oldu. 1097’de tekâ’üd edilip 1099’da vefât etdi. Mahdûmu Sefer Bey ve yeğenleri Elçi Mehmed Paşa ile ricâlden Mustafa Efendi’dir.
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalıdır. Fethiye Mahallesi'nin ileri gelenlerinden, eski Amasya mütesellimi (sancak yöneticisinin vekili) Sefer Ağa'nın oğludur. Padişah kapıcıları zümresine girip hizmet basamaklarından geçerek Fâzıl Ahmed Paşa'nın sadrazamlığı sırasında saray kapıcıbaşılarından oldu ve sipahiler ağalığına yükseldi.
1087 yılı şabanında [1676] adı geçen sadrazamın ölümü üzerine görevden alınarak Amasya'ya geldi. Bir süre sonra Çorum sancağı mütesellimi, 1095'te [1683-84] Amasya mukâtaât emini oldu. 1097'de [1685-86] emekli edildi ve 1099'da [1687-88] öldü. Oğlu Sefer Bey'dir; yeğenleri de Elçi Mehmed Paşa ile ileri gelenlerden Mustafa Efendi'dir.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mütesellim: sancak beyi ya da paşa adına yönetimi yürüten vekil
- eşrâf: bir yerin sözü geçen, saygın aileleri
- esbak: önceki, eski
- mahdûm: oğul
- bevvâbân-ı şehriyârî: padişahın kapıcıları
- silk: sınıf, zümre
- devr-i hidemât: görevleri sırayla yürüterek ilerleme
- kapıcıbaşı: saray kapıcılarının başı; padişah adına çeşitli görevlerle taşraya gönderilen yüksek rütbeli görevli
- sipâhiler ağası: sipahi birliklerinin başındaki ağa
- ma'zûlen: görevden alınmış olarak
- mukâta'ât emini: devlet gelirlerinin kiraya verilen kaynaklarına (mukâtaa) bakan memur
- tekâ'üd: emeklilik
- ricâl: devlet ve şehir ileri gelenleri
Fâzıl Ahmed Paşa ve Tarihlerin Uyumu
Metinde adı geçen sadrazam, Köprülü Mehmed Paşa'nın oğlu Fâzıl Ahmed Paşa'dır. Kendisi 1045'te [1635-36] Amasya'nın Köprü (bugünkü Vezirköprü) kasabasında doğmuş, 26 Şaban 1087'de [3 Kasım 1676] Edirne'ye giderken Çorlu yakınlarındaki bir çiftlikte vefat etmiştir. Hüsameddin'in "1087 şabanında sadrazamın ölümü üzerine" demesi bu tarihle örtüşür. Sefer Ağazâde Ahmed Ağa'nın görevden ayrılıp Amasya'ya dönmesi de ölümün hemen ardından gelir; metin bunun nedenini açıkça yazmaz, yalnızca ölüm ile azil arasındaki sırayı verir.
Aile ve Bugünkü Durum
Sefer Ağa, oğlu Ahmed Ağa, torunları ve yeğenleri hakkında başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı. Yeğenlerden Elçi Mehmed Paşa'nın kim olduğu da bu maddeden anlaşılmıyor; Hüsameddin'in kitabında ayrı bir maddesi bulunup bulunmadığı ancak kitabın tamamı taranarak belirlenebilir.
Kaynakça