Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 180 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Amasya’nın Üçler Mahallesi eşrâfından İbrâhim Bey’in oğludur. Meşâhîr-i züamâdan iken birâderi Veli Paşa’nın sâye-i ikbâlinde mîr-livâ oldu. Sonra Yeğen Osmân Paşa’ya uyup ser-bâzâne harekâta cür’et eylediğinden 1100’de maktûl oldu.
Bunun birâderzâdesi diğer Ahmed Bey bin Dâyı Veli Paşa da ümerâdan olmuşdu. Bu da Yeğenli olduğundan Bağlıca müsâdemesinde maktûl oldu. Asî Yeğen Osmân [576] Paşazâde diğer Ahmed Bey de pederiyle beraber 1100’de maktûl oldu.
Amasya'nın Üçler Mahallesi ileri gelenlerinden İbrâhim Bey'in oğludur. Ünlü zeâmet sahiplerinden iken kardeşi Veli Paşa'nın yükselişinin gölgesinde mîrlivâ (sancak beyi) oldu. Sonra Yeğen Osman Paşa'ya uyup başıbozukça bir harekete kalkıştığı için 1100'de [1688-89] öldürüldü.
Bunun kardeşinin oğlu, Dayı Veli Paşa'nın oğlu bir başka Ahmed Bey de beylerdendi. O da Yeğen taraftarı olduğundan Bağlıca çatışmasında öldürüldü. İsyancı Yeğen Osman Paşa'nın oğlu, yine Ahmed adlı bir Bey de babasıyla birlikte 1100'de öldürüldü.
Bu madde, bir önceki maddede anlatılan Bayburtluzâde Ahmed Paşa'nın öldürüldüğü isyan zincirinin aynı halkasıdır. Hüsameddin bir yandan Yeğen Osman Paşa'ya katılan Amasyalı beyleri ayrı ayrı sayar, bir yandan da hepsinin Bağlıca çevresinde ve 1100'de öldürüldüğünü yazar. Tarihçiler Yeğen Osman'ın ölümünü 1689 olarak verir; 1100 yılı Ekim 1688'de başlayıp Ekim 1689'da bittiğinden iki tarih de aynı dönemi gösterir.
Kitabın 6-8. cildindeki bir başka kayıtta, Boyacızâde Hasan Bey'in İbrahim Bey'in oğlu olduğu ve Yeğen Osman'ın isyanı sırasında öldürüldüğü yazılıdır; babanın adı bu maddedeki Ahmed Bey'in babasıyla aynıdır. Bu yüzden Boyacızâde Ahmed Bey ile Hasan Bey'in kardeş olması muhtemeldir, ancak metin bunu açıkça söylemez. Aynı kayıt Boyacızâdelerin "Yeğenlüler" diye anıldığını söyler. Maddenin sonundaki "Yeğenli" sözü de bu anlamdadır: Yeğen Osman Paşa'ya bağlı olanlar.
Boyacızâde ailesi ve Üçler Mahallesi hakkında başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı. Bu mahallenin bugünkü adı konusunda da güvenilir bir kayda ulaşılamadı. Yeğen Osman Paşa'nın hayatı için bir önceki maddenin açıklamalarına bakılabilir.
Birincil kaynaklar
Kitaplar