Amasyalıdır. Sadr-ı esbak Hubyârlı es-Seyyid el-Hâc Ahmed Paşa birâderi [652] Mirza Ali Paşa’nın mahdûmu ve sadr-ı müşârün-ileyhin yeğenidir. Amasya züamâsından olup 1148’de Amasya Alaybeyi oldu. 1149’da İstanbul’a gidip amcası Hacı Ahmed Paşa’nın vekîl-i harcı ve sadâretinde kapıcıbaşı oldu.
Amcasının sadâretden azlinde kethüdâsı olarak devr-i bilâd edib vefâtında Üsküdar’a gelip ikâmet etdi. Yedi yıl kadar mütekâ’idâne mukîm olup 1173’de vefât eyledi. Karaca Ahmed Kabristanında Telhîsîzâde Ahmed Ağa’nın yanına defnedildi. Dâmâdı Silahdâr-ı şehriyârî Amasyalı Ahmed Ağa’dır.
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalıdır. Eski sadrazam Hubyarlı Seyyid Hacı Ahmed Paşa'nın kardeşi Mirza Ali Paşa'nın oğlu ve adı geçen sadrazamın yeğenidir. Amasya zeamet sahiplerinden olup 1148'de [1735-36] Amasya Alaybeyi oldu. 1149'da [1736-37] İstanbul'a gidip amcası Hacı Ahmed Paşa'nın harç vekili ve sadareti sırasında kapıcıbaşı oldu.
Amcasının sadaretten azledilmesi üzerine onun kethüdası olarak ülkeyi dolaştı, amcasının vefatından sonra Üsküdar'a gelip yerleşti. Yedi yıl kadar emekli olarak oturup 1173'te [1759-60] vefat etti. Karaca Ahmed Mezarlığı'nda Telhîsîzade Ahmed Ağa'nın yanına gömüldü. Damadı, padişahın silahtarı Amasyalı Ahmed Ağa'dır.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- sadr-ı esbak: eski sadrazam
- müşârün-ileyh: adı geçen
- vekîl-i harç: harç, yani harcama işlerine bakan vekil
- kapıcıbaşı: saray kapıcılarının başı; aynı zamanda saygın bir saray rütbesi
- devr-i bilâd: ülkeyi dolaşmak
- mütekâ'idâne: emekli olarak
- silahdâr-ı şehriyârî: padişahın silahdarı, yani silahlarını taşıyan saray görevlisi
- mukîm: yerleşik
Sadrazam Hacı Ahmed Paşa
Maddede anılan amca, Hobyarlı adıyla da bilinen Hacı Ahmed Paşa olmalıdır; ancak bu özdeşlik burada okunan kaynaklarla kesin olarak doğrulanamamıştır. Bir torununun anlatısında bu sadrazamın I. Mahmud döneminde yaklaşık iki yıl sadrazamlık yaptığı, 1753'te Halep valisiyken öldüğü, ticaretle ve mücevherle ilgilendiği belirtilir. Hüsameddin'in maddesinde ise amcanın ölümünden sonra yeğenin yaklaşık yedi yıl Üsküdar'da emekli yaşadığı anlatılır. İki anlatı birbiriyle çelişmez: 1753'ten yedi yıl sonrası Hüsameddin'in verdiği 1173 [1759-60] vefat yılına yakındır.
Mirza Ali Paşa, Telhîsîzade Ahmed Ağa ve Karaca Ahmed Mezarlığı'na ilişkin ulaşılan kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça