Ali mahdûmudur. Hıfz-ı Kur’ân etdikten sonra Şeyhü’l-kurrâ Giritli Hâfız el-Hâc Mehmed Efendi’nin telâmizesinden Şeyhü’l-kurrâ Hâfız el-Hâc Yûsuf Efendi’den vücûh-ı kırâ’atı ve ulemâ-yı asrından fünûn-ı muhtelifeyi ahz ü ikmâl ederek mücâz ve ders-i âm oldu.
1147’de Sultân Hâtun Dâru’l-kurrâsı şeyhi olup pek çok hâfız yetiştirdi. Halkın büyük teveccühlerini celb ederek vücûh-ı Kur’ân talîmine hasr-ı evkât ve 1177’de vefât etdi. Halfet Gâzi Kabristanında medfûndur. Âlim, sâlih, mücevvid bir hâdim-i Kur’ân idi. Amasya a’yânından Hacı Bakizâde es-Seyyid el-Hâc Ahmed Ağa bin es-Seyyid el-Hâc Mehmed Ağa da 1177’de vefât etdi.
Günümüz Türkçesiyle
Ali'nin oğludur. Kur'an'ı ezberledikten sonra, Giritli Hâfız Hacı Mehmed Efendi'nin öğrencilerinden olan Kurrâlar Şeyhi Hâfız Hacı Yûsuf Efendi'den kıraat vecihlerini ve çağın âlimlerinden çeşitli ilimleri öğrenip tamamlayarak icazet aldı ve herkese açık ders verir oldu.
1147'de [1734-35] Sultan Hatun Dârülkurrâsı'nın şeyhi olup çok sayıda hâfız yetiştirdi. Halkın büyük ilgisini çekerek bütün zamanını Kur'an'ın vecihlerini öğretmeye verdi ve 1177'de [1763-64] öldü. Halfet Gâzi Mezarlığı'na gömülmüştür. Âlim, dindar, tecvide uygun okuyan bir Kur'an hizmetkârı idi. Amasya ayanından Hacı Bakizâde Seyyid Hacı Ahmed Ağa, Seyyid Hacı Mehmed Ağa oğlu da 1177'de öldü.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- hıfz-ı Kur'ân: Kur'an'ı ezberleme
- şeyhü'l-kurrâ: kıraat hocalarının başı, Kur'an okuma ilminde en yetkili kişi
- telâmize: öğrenciler
- vücûh-ı kırâ'at: Kur'an'ın farklı okunuş biçimleri
- mücâz: icazet almış, ders verme yetkisi olan
- dâru'l-kurrâ: Kur'an okuma ve hâfız yetiştirme okulu
- hasr-ı evkât: zamanını ayırma
- mücevvid: tecvide uygun, kurallarına göre okuyan
- hâdim-i Kur'ân: Kur'an hizmetkârı
Hâfızlık Geleneği
Maddede kişinin hocaları sırayla verilir: Giritli Hacı Mehmed Efendi, onun öğrencisi Hacı Yûsuf Efendi, onun öğrencisi de Ahmed Efendi'dir.
Ahmed Efendi'nin gömüldüğü Halfet Gâzi adı 660 numaralı maddede medrese ve vakıf adı olarak da geçer; mezarlıkla medrese arasındaki ilişki metinde belirtilmez. Sultan Hatun Dârülkurrâsı hakkında ve bu kişiye dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 204–204. amasya.bel.tr