Merzifonludur. Tahsîl-i ulûm ederek orada ders-i âm ve 1153’de Alaca Minare Câmii şerîfine imâm ve kürsî şeyhi oldu. Va’azında Merzifon voyvodasının ve eşrâfının ef’âl ve harekâtına itirâz eylediğinden mükerreren azl ve nasb edilerek vâ’iz ve imâm olduğu halde 1171’de vefât etdi. Ulemâdan sâlih, kavvâl bi’l-hakk bir vâ’izdi. Mahdûmu Hâfız İbrâhim Efendi imâm olup 1201’de vefât etdi.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ahmed Efendi-Hacı İmâm
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 203 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Merzifonludur. İlim tahsil ederek orada herkese açık ders verdi ve 1153'te [1740-41] Alaca Minare Camii'ne imam ve kürsü şeyhi oldu. Vaazında Merzifon voyvodasının ve ileri gelenlerin davranışlarına karşı çıktığından defalarca görevden alınıp yeniden atandı. Vaiz ve imam olarak görev yaparken 1171'de [1757-58] vefat etti. Âlimlerden dindar ve hakkı söyleyen bir vaizdi. Oğlu Hâfız İbrahim Efendi imam olup 1201'de [1786-87] vefat etti.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- ders-i âm: herkese açık ders
- kürsî şeyhi: cami kürsüsünde ders veren ve vaaz eden görevli
- voyvoda: bir yerin vergi ve idare işlerine bakan yönetici
- ef'âl ve harekât: işler ve davranışlar
- mükerreren azl ve nasb: tekrar tekrar görevden alınıp yeniden atanma
- kavvâl bi'l-hakk: hakkı açıkça söyleyen
Alaca Minare Camii ve Vaizin Cesareti
Madde, yerel yöneticileri minberden eleştiren bir vaizin kısa bir portresidir. Merzifon'daki Alaca Minare Camii, Hüsameddin'in verdiği bilgiye göre Ahmed Efendi'nin imamlık ve kürsü şeyhliği yaptığı yerdir. Bu yapı hakkında ve Merzifon voyvodası hakkında ulaşılan kaynaklarda ayrıca bilgiye rastlanmadı.
Dikkat çekici nokta, görevden alınıp yeniden atanma düzenidir. Hüsameddin bunun sebebini vaazlarda yerel yöneticilere yöneltilen eleştiri olarak verir; geri atanma sebepleri ise metinde belirtilmez.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 203. amasya.bel.tr