AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Ahmed Efendi-Çelebizâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 221 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Fuzalâdan el-Hâc Hüseyin Efendi’nin mahdûmudur. Pederinden ve Allâme Ürgüblü el-Hâc Ahmed Efendi’den ahz-ı ulûm ederek ders-i âm olup 1207’de Sarâc-hâne ittisâlinde Amasya mütesellimi el-Hâc Mustafa Ağa’nın binâ etdiği medresenin müderrisi Süleyman Efendi’nin vefâtına binâ’en medrese-i mezkûre müderrisi ve ba’zı müftülerin müsevvidi olduğu halde 1224 senesi hilâlinde vefât etdi. Âlim, fakîh ve vâ’iz bir zât idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Fazıl kişilerden Hacı Hüseyin Efendi'nin oğludur. Babasından ve Allâme Ürgüplü Hacı Ahmed Efendi'den ilim alarak ders-i âm oldu. 1207'de [1792-93] Sarachane'nin yanında, Amasya mütesellimi Hacı Mustafa Ağa'nın yaptırdığı medresenin müderrisi Süleyman Efendi'nin ölümü üzerine bu medresenin müderrisi ve bazı müftülerin fetva müsveddesi yazanı (müsevvidi) oldu. 1224 [1809] yılının başlarında öldü. Âlim, fakih ve vaiz bir zattı.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • fuzalâ: fazıl kişiler, bilginler
  • ahz-ı ulûm: ilim alma
  • ders-i âm: genel ders verme yetkisi olan müderris
  • Sarâc-hâne: saraçların çalıştığı yer; saraçhane
  • müsevvid: fetva taslağını yazan kişi
  • allâme: çok bilgili, büyük âlim
  • fakîh: İslam hukuku âlimi
  • vâ'iz: din vaizi

Mütesellimin Yaptırdığı Medrese

Madde, 1792-93 yıllarında Amasya mütesellimi Hacı Mustafa Ağa'nın saraçhanenin yanında bir medrese yaptırdığını bildirir. Mütesellim, sancak beyinin vekili olarak vergileri toplayan görevlidir; burada böyle bir yerel yöneticinin medrese yaptırdığı görülür. Medresenin bugünkü durumu hakkında yapılan aramalarda doğrulanabilir bir kaynak bulunamadı.

Müderris Süleyman Efendi'nin ölümü üzerine yerine Çelebizâde Ahmed Efendi'nin geçtiği anlaşılır. Ayrıca bu zatın bazı müftülerin müsveddesi olması, fetva yazımında müftülere yardımcı çalıştığını gösterir. Ürgüplü Hacı Ahmed Efendi ile ilgili ayrı kaynak bulunamadı; hocası olarak 722 numaralı maddede de adı geçer. Başka kaynaklarda bu kişiye dair bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

6. Cilt içindekiler