Amasya’da Gümüşlüzâde Câmii imâmı şeyhü’l-kurra el-Hâc Hasan Efendi’nin mahdûmudur. Pederinden vücûh-ı kırâ’atı ve Fâzıl [713] Abdullah Vecîh Efendi’den ulûm-ı Arabiyye ve şer’iyyeyi ahz-ı ikmâl ederek mücâz olup pederinin vefâtında Gümüşlüzâde Câmii imâmı ve ittisâlinde Medrese-i Fâtimîye müderrisi oldu. 1223 recebinde vefât etdi. Âlim, kârî mücevvid bir imâm idi. Birâderi eş-Şeyh Mehmed Efendi imâm oldu.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ahmed Efendi-İmâmzâde Hâfız
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 221 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Amasya'da Gümüşlüzâde Camii imamı, kıraat âlimlerinin başı Hacı Hasan Efendi'nin oğludur. Babasından kıraat vecihlerini, Fazıl Abdullah Vecih Efendi'den Arapça ve şer'î ilimleri öğrenerek icazet aldı; babasının ölümü üzerine Gümüşlüzâde Camii imamı oldu ve hemen ardından Fâtımiye Medresesi müderrisi oldu. 1223 recebinde [Ağustos-Eylül 1808] öldü. Âlim, Kur'an'ı kurallarına göre okuyan (mücevvid) bir imamdı. Kardeşi Şeyh Mehmed Efendi imam oldu.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- şeyhü'l-kurrâ: Kur'an okuyucularının başı
- vücûh-ı kırâ'at: Kur'an'ın farklı okunuş biçimleri
- ulûm-ı Arabiyye ve şer'iyye: Arap dili ilimleri ve din ilimleri
- ahz-ı ikmâl: öğrenimi tamamlama
- ittisâl: bitişik, hemen ardından
- kârî mücevvid: tecvid kurallarına uyarak Kur'an okuyan hafız
İmamlık ve Müderrislik
Madde, cami imamlığının babadan oğula geçtiğini gösterir: Hacı Hasan Efendi'den oğlu Ahmed Efendi'ye, ondan da kardeşi Mehmed Efendi'ye. Ahmed Efendi'nin hem imam hem müderris olması dikkat çekicidir; kıraat bilgisini babasından, Arapça ve şer'î ilimleri ise ayrı bir hocadan almıştır. Hüsameddin onu "kıraat bilen, tecvide uyan imam" olarak niteler.
Gümüşlüzâde Camii'nin bugünkü Gümüşlü Camii ile aynı yapı olup olmadığı, Fâtımiye Medresesi'nin yeri ve Fazıl Abdullah Vecih Efendi hakkında yapılan aramalarda doğrulanabilir bir kaynak bulunamadı. Aynı adın 723 numaralı maddede Şeyhzâde Abdullah Vecih Efendi olarak geçtiği görülür; ikisinin aynı kişi olup olmadığı belirtilmemiştir. Başka kaynaklarda bu kişiye dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 221–221. amasya.bel.tr