Sultân Bâyezîd Câmii muhaddisi el-Hâc Hâfız Osmân Efendi bin el-Hâc Mehmed Efendi’nin mahdûmudur. Suruklu el-Hâc Ali ve Payaslı el-Hâc Mehmed Efendilerden ikmâl-i tahsîl edib mücâz ve ders-i âm oldu.
1229’da birâderi Hâfız Mehmed Halis Efendi’nin vefâtında Sultân Bâyezîd câmi’înde Damgacı el-Hâc Ahmed Ağa’nın vaz’ eylediği muhaddislik dersiyesi mutasarrıfı olup takrîr-i hadîse ve ikrâ-ı Sahîh-i Buharîye muvâzabet ederek 1246’da yetmiş yaşlarında dâr-ı na’îme irtihâl etdi. Meşâhîr-i ulemâdan idi.
Günümüz Türkçesiyle
Sultan Bayezid Camii muhaddisi Hacı Hafız Osman Efendi bin Hacı Mehmed Efendi'nin oğludur. Suruklu Hacı Ali ve Payaslı Hacı Mehmed Efendilerden öğrenimini tamamlayıp icazet aldı ve genel ders verdi.
1229'da [1813-14] kardeşi Hafız Mehmed Halis Efendi'nin ölümü üzerine, Sultan Bayezid Camii'nde Damgacı Hacı Ahmed Ağa'nın koyduğu muhaddislik ders vakfının geliri kendisine geçti; hadis anlatma ve Buhârî'nin Sahîh'ini okutma işine devam ederek 1246'da [1830-31] yetmiş yaşlarında cennete göçtü. Tanınmış âlimlerdendi.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- muhaddis: hadis ilmiyle uğraşan ve bu dersi veren âlim
- ikmâl-i tahsîl: öğrenimi tamamlama
- mücâz, ders-i âm: icazetli, halka açık ders veren
- dersiye: ders vermek karşılığı ayrılan vakıf geliri
- mutasarrıf: elinde bulunduran
- takrîr-i hadîs: hadisi anlatma, açıklama
- ikrâ-ı Sahîh-i Buhârî: Buhârî'nin Sahîh'ini okutma
- muvâzabet: devam etme, aksatmama
- dâr-ı na'îm: nimet yurdu, cennet
- irtihâl: göçme, ölme
Camide Bir Hadis Dersi
Madde, Sultan Bayezid Camii'nde Damgacı Hacı Ahmed Ağa'nın kurduğu bir ders vakfının, kardeşten kardeşe geçtiğini gösterir. Seküköylüzade Ahmed Efendi'nin yetmiş yaşlarında öldüğü yazılıdır; 1246'dan geriye gidilirse doğum yılı 1176 dolaylarına [1762-63] düşer, ancak bu hesap Hüsameddin'in "yetmiş yaşlarında" demesine dayanan bir çıkarımdır, kesin tarih değildir. Hocalarından Suruklu Hacı Ali ve Payaslı Hacı Mehmed Efendi'ye başka maddelerde de rastlanır; bunlar Amasya'nın bu dönemdeki ders halkasını gösterir.
Sultan Bayezid Camii'nin külliyesi içinde medrese ve cami hizmetleri ayrı vakıf gelirleriyle yürütülürdü; kitabelere ve vakfiyeye göre külliye cami, imaret, medrese ve sıbyan mektebinden oluşur. Ahmed Efendi'ye ve ailesine dair Hüsameddin dışında bir kaynak bulunamadı. Başka kaynaklarda bu kişiye dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 226–226. amasya.bel.tr