Kal’a-i bâlâ dizdârı Osmân Ağazâde el-Hâc Hüseyin Ağa’nın mahdûmudur. Erbâb-ı tımârdan olup Maramul ve Yavru malikâneleri ile tûl-i müddet kale dizdârı oldu. 1171’de oğlu Mahmûd Ağa’ya terk-i hizmet edib aşağı indi. Meclis-i a’yân azâsı olup 1180 senesi hilâlinde vefât etdi. Diğer mahdûmu Amasya müftüsü el-Hâc Hüseyin Efendi’dir.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ahmed Ağa-Dizdârzâde el-Hâc
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 205 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Yukarı kale dizdarı Osman Ağazâde Hacı Hüseyin Ağa'nın oğludur. Tımar sahiplerindendi. Maramul ve Yavru malikâneleri ile uzun süre kale dizdarlığı yaptı. 1171'de [1757-58] oğlu Mahmud Ağa'ya görevini bırakıp aşağı indi. Ayan meclisi üyesi olup 1180 yılı başında [1766-67] öldü. Öteki oğlu Amasya müftüsü Hacı Hüseyin Efendi'dir.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- kal'a-i bâlâ: yukarı kale
- dizdâr: kale komutanı
- erbâb-ı tımâr: tımar sahipleri, dirlikli sipahiler
- malikâne: ömür boyu kiraya verilen devlet geliri
- tûl-i müddet: uzun süre
- terk-i hizmet: görevi bırakma
- hilâl: ay başı
Yukarı Kale ve Dizdarlık
Amasya'da yukarı kale, Harşena Dağı'nın tepesindeki kaledir. Hüsameddin'in "aşağı indi" sözü, dizdarın görevi bırakınca kaleden şehre indiğini anlatır. Dizdarlık babadan oğula geçmiştir: Hüseyin Ağa görevi 1171'de oğlu Mahmud Ağa'ya bırakmıştır. Maramul ve Yavru malikânelerinin neresi olduğu ve ne kadar gelir getirdiği metinden anlaşılmaz. Başka kaynaklarda bu kişiye ve bu malikânelere dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 205–205. amasya.bel.tr